<-- NIET ACTIEF -->

Op een wond plakken we een pleister. Maar wat is de beste eerste hulp bij psychische butsen en blessures? Als je wordt afgewezen of gekwetst? Cabaretier en klinisch psycholoog Guy Winch schreef het boek Eerste Hulp Bij Emoties en leert ons hoe we moeten omgaan met schuldgevoelens, piekergedachten en alleen-zijn. Dit zijn alvast de beste vijf zelf-therapiesessies.

Piekeren

Weg met piekergedachten, want dat is niets anders dan ‘krabben aan onze emotiekorstjes en ze opnieuw infecteren’ vindt Winch. Het levert weinig nieuwe inzichten op en doordat die pijnlijke voorvallen, herinneringen en gevoelens telkens in ons hoofd afspelen voelen we ons alleen maar slechter. Verzwak piekerdrang en verander van gedachteperspectief. Vaak denken we vanuit de ik-persoon, probeer de situatie vanuit de verhalende vorm in hij en zij te zien. Ook doeltreffend: leid jezelf af met een sudoku of een film.

Een afwijzing is pijnlijk

Of je nu vijftien of bijna honderd bent: afwijzingen maken we allemaal mee. Een sollicitatiebrief wordt genegeerd. Of nog erger: je wordt in de steek gelaten door een vriend. Pijnlijk! ‘Maar al te vaak doen we pogingen om te begrijpen wat er is misgegaan en nemen we de afwijzing te persoonlijk op of oefenen we stevige zelf-kritiek uit,’ schrijft Winch. Niet doen. ‘Om te vermijden dat we onszelf een trap nageven moeten we met die zelfkritische stem in debat en een vriendelijker standpunt innemen.’ Vertel daarom in je eigen woorden wat je sterke punten zijn en formuleer stevige argumenten. Die kun je  inzetten om tot een evenwichtiger inzicht te komen in de reden waarom je werd afgewezen. Je leert van de afwijzing. 

Eenzaamheid

Zinvolle relaties zijn heel belangrijk voor een gelukkig leven, goede zelfontplooiing en een gezond lichaam. Uit onderzoek blijkt een eenzaam leven leiden net zoveel jaren van onze levensverwachting afschaaft, als sigaretten roken. Alleen, schrijft Winch ‘eenzaamheid zorgt ervoor dat we voortdurend op onze hoede zijn, dat we voorbereid zijn op de teleurstelling en de afwijzing waarvan we denken dat deze zeker zal komen.’ En daar gedragen we ons ook naar. Bestrijd eenzaamheid, geeft hij als tip. Ga op een sportvereniging, visualiseer een gezellig verjaardagsfeest of neem een hond. Winch: ‘Honden trekken als magneet mensen aan en veel vriendschappen en relaties begonnen met ‘o, wat een leuke hond! Hoe heet-tie?’’

Schuldgevoel

Schuldgevoel knaagt … En het houdt niet op. Sterker nog, schuldgevoel kan jaren duren en wordt alleen maar erger. Volgens Winch is er maar een oplossing: niet zwijgen! Wanneer je je plannen wijzigt of een goed geformuleerd ‘sorry’ deelt, verdwijnt het schuldgevoel als sneeuw voor de zon. Wat is een goede verontschuldiging? Die heeft drie basisingrediënten: ‘(1) Uiting van spijt over wat er is gebeurd; (2) Een duidelijke ‘het spijt me’; (3) Een verzoek om vergeving, die alle drie oprecht moeten worden uitgesproken.’ En zo nodig bevestig je ook nog de gekwetste gevoelens van de ander.

Zelfkritiek

Handig hoor, zelfreflectie. Maar extreem kritisch zijn op je eigen gedrag zorgt voor een zwak emotioneel immuunsysteem, aldus Winch. ‘Het maakt ons kwetsbaarder voor veel psychische verwondingen die we dagelijks toch al oplopen, zoals falen en afwijzing.’ En bovendien zijn onzekere mensen vaak minder gelukkig, pessimistischer en minder gemotiveerd dan mensen met meer gevoel van eigenwaarde. Maar, ‘wanneer ik mensen met een laag gevoel van eigenwaarde voorstelde vriendelijker voor zichzelf te zijn, zijn ze bang dat wanneer ze zelfbestraffende gedachten uitschakelen en vervangen door troostende en compassievolle gedachten, zullen verslappen en slechter zullen functioneren’. Volstrekt ongefundeerd, want ‘mededogen versterkt je emotionele immuunsysteem’.