ADHD bij vrouwen en waarom het vaak onopgemerkt blijft

Ze heeft een carrière, een gezin, een agenda vol verantwoordelijkheden. En toch denkt ze regelmatig: Waarom voelt alles zo overweldigend? Waarom lukt het mij niet, wat anderen moeiteloos lijken te doen? Voor veel vrouwen komt het antwoord pas laat, soms pas na hun veertigste: ADHD.

ADHD

Het drukke jongetje uit de klas, impulsief, irritant en altijd in beweging. Dat is het stigma van ADHD nog onder veel nederlanders. Maar dit stereotype doet tekort aan de realiteit. ADHD kent meerdere gezichten, en die zijn niet allemaal even zichtbaar. Precies door dat stereotype worden veel mensen niet (h)erkend. Ze vallen buiten het beeld en daardoor soms ook buiten de hulp. Juist daardoor worden vrouwen vaak over het hoofd gezien. Niet alleen door hun omgeving, maar ook door zichzelf.

Verschil mannen en vrouwen

Bij vrouwen uit ADHD zich vaak anders dan bij mannen. Waar jongetjes in de klas opvallen door hyperactiviteit, zijn meisjes vaker dromerig, chaotisch of overprikkeld. Ze vergeten afspraken, stellen dingen uit, raken sleutels kwijt, hebben moeite met concentreren of krijgen het simpelweg niet georganiseerd. Voor de buitenwereld lijken ze misschien prima te functioneren: een leuke baan, een sociaal leven.... maar van binnen is er vaak een constante strijd gaande.

De prijs van het niet (h)erkend worden

In de kindertijd krijgen ongeveer drie keer zoveel jongens als meisjes de diagnose ADHD. Maar bij volwassenen is die verhouding vrijwel gelijk, benadrukt David Goodman, directeur van het Adult Attention Deficit Disorder Center in Maryland. Volgens hem laat dat zien dat ADHD ongeveer even vaak voorkomt bij mannen als bij vrouwen, alleen wordt het bij vrouwen vaak pas veel later herkend.

Doordat ADHD bij vrouwen minder snel herkend wordt, blijft de diagnose vaak jarenlang uit. Soms zelfs tot ver na hun veertigste. Al die tijd denken ze: 'Waarom lukt het me niet gewoon?' 'Waarom kost het mij zoveel moeite wat anderen vanzelf lijken te doen?'

Ze doen al die jaren hard hun best, maar vallen steeds net buiten de lijntjes en krijgen hierop veel kritiek zonder dat ze begrijpen waarom. De gevolgen? Groter dan we denken. Burn-outs, eetproblemen, verslavingsgevoeligheid of een laag zelfbeeld. Niet omdat ADHD dat veroorzaakt maar omdat vrouwen zichzelf jarenlang forceren om ‘normaal’ te zijn, zonder te weten waarom het zo moeizaam gaat.

Vrouwen met ADHD gaan altijd maar door en hebben niet in de gaten dat ze zichzelf daardoor uitputten. Ze werken zichzelf vijf keer over de kop, raken overspannen en kunnen uiteindelijk zelfs last krijgen van hartklachten.

Waarom het anders werkt bij vrouwen

Hormonen spelen daarbij een grote rol. Schommelingen in oestrogeen, bijvoorbeeld tijdens de menstruatie, zwangerschap of overgang, kunnen de symptomen van ADHD versterken. Denk aan meer onrust, vermoeidheid, concentratieproblemen of somberheid. Ook komt ADHD bij vrouwen vaker samen voor met angst of depressie.

Kortom: het plaatje klopt vaak niet met het stereotype, en daarom blijft ADHD bij vrouwen vaak onzichtbaar. Terwijl de impact juist enorm kan zijn.

Goed nieuws: meer erkenning

Het aantal vrouwen dat een diagnose krijgt, neemt toe. En dat is geen reden tot zorg, maar juist een stap vooruit. Vrouwen die weten dat ze ADHD hebben, kunnen leren hoe hun brein werkt en hoe ze zichzelf beter kunnen ondersteunen: met hulp, kennis en soms ook met mildheid naar zichzelf.

Heb je het gevoel dat je misschien ADHD hebt? Blijf er niet mee rondlopen. Bespreek het met je huisarts of zoek contact met een specialist die ervaring heeft met ADHD bij volwassenen. Er is niets mis met je, je hersenen werken gewoon net een beetje anders. En je bent niet de enige.

Volgende keer: hoe hormonen ADHD bij vrouwen beïnvloeden – en wat je zelf kunt doen om die pieken en dalen op te vangen.

Psyche
  • Psychologie Magazine, National Geographic, Autsider
  • Canva