'Als mensen verschillen we niet veel': Een vrijwillig arts over hoop en veerkracht in een vluchtelingenkamp

Wanneer mensen na een levensgevaarlijke overtocht de kust bereiken, begint de volgende strijd: die voor herstel. De medische post is vaak hun eerste, veilige haven. Maar wat ziet een arts daar precies?

De wonden die je ziet: benzine, zout en rotsen

"Mensen komen met verschillende dingen," vertelt Käthe. "Soms een simpele hoofdpijn of verkoudheid. Soms met chronische ziekten die tijden lang niet zijn behandeld. Maar heel regelmatig komen mensen met vreselijke wonden. Wonden die ontstaan tijdens de overtocht, of wanneer mensen vanuit hun bootje aan wal proberen te komen en zich openhalen aan scherpe rotsen. Maar ook wonden die ontstaan door de combinatie van benzine en zout water."

Deze chemische brandwonden zijn pijnlijk en moeilijk te behandelen. Ze zijn een direct, fysiek gevolg van de gevaarlijke reis. Maar de fysieke pijn is vaak niet de enige barrière tot herstel.

"....dan ben je niet trots op hoe we als Europa met mensen omgaan. Maar wel blij dat we iets kunnen betekenen."

De wonden die je niet ziet: angst en schaamte

Wat Käthe misschien nog wel het meest schokte, was de angst van mensen om hulp te zoeken. Een angst die dieper zit dan de pijn zelf.

“Wat ik vaak hoorde, is dat mensen aanvankelijk bang zijn om naar de post te komen, omdat ze vrezen dat het een negatief effect heeft op hun asielprocedure," legt ze uit. "Zo was er een man die dagen gewacht had, met vreselijke wonden. Hij had eerst geprobeerd het zelf op te lossen. Met wc-papier. Ten slotte kwam hij toch en kreeg hij de hulp die hij nodig had. Of de man die kwam met een gebroken rib, opgelopen in een confrontatie met de autoriteiten. Dan ben je niet trots op hoe we als Europa met mensen omgaan. Maar wel blij dat we iets kunnen betekenen."

De onverwachte ontdekking: de kracht van veerkracht

Te midden van de uitputting en de pijn, was er één ding dat Käthe keer op keer diep raakte: de onverwoestbare kracht van de menselijke geest.

“Wat me het meest is bijgebleven van alle ontmoetingen, is de veerkracht van mensen. Daar heb ik diep respect voor," vertelt ze. "Natuurlijk, als mensen aankomen zijn ze aangeslagen en uitgeput. Maar in korte tijd zie je ze vaak alweer opkrabbelen. Het goed hebben met elkaar. Blij zijn en dankbaar. Ik weet niet hoe ik zelf zou zijn als ik in hun schoenen stond, maar dit raakte me iedere keer weer.”

Die veerkracht leidde bij Käthe zelf tot een emotioneel inzicht. "Wat ik geleerd heb, is dat mijn zoektocht niet zo heel anders is dan die van de mensen die hier aankomen. Ik denk alsmaar aan een uitspraak van filosoof Kierkegaard: 'Durven is even je evenwicht verliezen. Niet durven is jezelf verliezen.' Ik herken dat, en ik zie hoezeer dit waar is voor de mensen die hier aankomen. Hoe verschillend onze levens ook zijn, als mensen verschillen we niet zoveel van elkaar.”

Over Stichting Bootvluchteling

Stichting Bootvluchteling biedt medische en psychologische noodhulp aan mensen op de vlucht. Teams van vrijwillige artsen, verpleegkundigen en andere professionals werken in kampen op de Griekse eilanden om de meest basale zorg te verlenen waar die het hardst nodig is. Meer weten of het werk steunen? Kijk op www.bootvluchteling.nl.