Psyche

De zorgwekkende terugkeer van extreem dunne modellen: wat is de impact op onze mentale gezondheid?

Een paar jaar geleden was er hoop. Onder invloed van de 'body positivity'-beweging leek de modewereld eindelijk ruimte te maken voor meer diverse lichamen. Maar wie nu naar de catwalks kijkt, ziet een schrikbarend beeld: maat 32 is weer de norm. De korte flirt met diversiteit lijkt voorbij. Wat betekent deze terugkeer naar een onrealistisch schoonheidsideaal voor de mentale gezondheid van ons en onze kinderen?

Maria Mulder
De zorgwekkende terugkeer van extreem dunne modellen: wat is de impact op onze mentale gezondheid?

De feiten: een trend die geen trend werd

Het is geen onderbuikgevoel, maar een harde realiteit, vastgelegd in cijfers. Een recent onderzoek van Vogue Business liet zien dat meer dan 97% van alle outfits op de internationale modeweken werd getoond door modellen met maat 32 of 34. Volgens Yeliz Çiçek, oud-hoofdredacteur van Vogue Nederland, was de korte periode van diversiteit vooral een oppervlakkige knieval voor de publieke opinie, geen diepgewortelde verandering.

De link met gezondheid: een bekende zorg voor artsen

Voor medisch specialisten is dit meer dan een modegril; het is een signaal met directe gevolgen voor de volksgezondheid. Annemarie van Bellegem, kinderarts in het Emma Kinderziekenhuis en gespecialiseerd in eetstoornissen, legt de connectie pijnlijk duidelijk: "We weten vanuit onderzoek dat de mode-industrie, door het gebruik van dunne modellen, impact heeft op het ontstaan van eetstoornissen."

Het gevaarlijke ideaal van 'heroïne chic' – een extreem tenger postuur – is nooit ver weg geweest, maar de impact wordt nu versterkt door een cruciale factor: social media. "Jongeren worden de hele dag geconfronteerd met beelden van perfecte, bewerkte plaatjes," legt Van Bellegem uit aan EenVandaag. De constante stroom van dit ideaalbeeld zorgt ervoor dat het diep wordt geïnternaliseerd. Waar je vroeger een modeblad moest openslaan, komt het onbereikbare ideaal nu 24/7 via je telefoon binnen.

Waarom het systeem zichzelf in stand houdt

De hardnekkigheid van dit ideaal komt voort uit het modesysteem zelf. Collecties worden ontworpen met één maat in gedachten (maat 32), en alle kledingstukken die worden uitgeleend voor fotoshoots zijn in diezelfde maat. Volgens Çiçek zien invloedrijke ontwerpers een model simpelweg als een "kleerhanger". Het is makkelijker en, in hun ogen, mooier. Het is een gesloten wereld die de eigen normen in stand houdt, vaak zonder oog voor de maatschappelijke schade.

Wat betekent dit? Of beter: wat moeten we hier mee?

De gevolgen zijn voelbaar in de samenleving. Uit onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel blijkt dat maar liefst één op de drie jonge vrouwen zich dagelijks onzeker voelt over haar lichaam. De constante confrontatie met een onbereikbaar ideaal is een belangrijke factor.

De terugkeer van dit graatmagere ideaal is een zorgwekkende stap terug. Het benadrukt het belang van mediawijsheid – het leren kritisch te kijken naar de beelden die we consumeren. Het is een oproep om het open gesprek te blijven voeren over een gezond lichaamsbeeld. Terwijl we wachten op een broodnodige cultuurverandering in de modewereld, begint de bescherming van onze eigen mentale gezondheid bij die bewustwording.