Fred van Leer: 'Als ik niet speel, ben ik net zo depressief als anders'

Achter de bulderende lach en snelle grappen van Fred van Leer en Richard Groenendijk gaat een wereld van mentale strijd schuil. In een openhartig gesprek met Nouveau leggen de vrienden bloot hoe ze leven met depressie en angst. Hun redding? Geen zachte woorden, maar een vriendschap gebouwd op rauwe eerlijkheid, gitzwarte humor en de onvoorwaardelijke belofte om er voor elkaar te zijn.

Fred van Leer en Richard Groenendijk tijdens shoot voor Nouveau.

Leven met de 'zwarte hond'

Het succes van zijn theatershows, boeken en tv-programma's is voor Fred van Leer geen medicijn tegen de duisternis. Hij doorbreekt het taboe door eerlijk te zijn over de chronische aard van zijn depressie. "Als ik niet speel, ben ik net zo depressief als anders," stelt hij. "Dat zal altijd blijven, ik heb geaccepteerd dat het zo is."

Deze acceptatie betekent ook het loslaten van de druk dat alles 'beter' moet worden. "We moeten stoppen met zeggen dat het goed komt, want soms komt het niet goed. Niet alles is maakbaar, al wil je nog zo graag." Hij schuwt de pijnlijkste details niet en is open over zijn verleden: "Ik heb er geen moeite mee om te zeggen dat ik zelfmoord heb geprobeerd te plegen en dat ik het meerdere keren heb geprobeerd."

De vriendschap die niet spaart

Wanneer de donkerte Fred overneemt, is zijn neiging om zich af te sluiten. "Ik isoleer me," bevestigt hij. Richard weet inmiddels hoe hij daarmee om moet gaan. Zijn aanpak is niet wat je misschien zou verwachten, maar het is exact wat Fred nodig heeft.

"Heel veel mensen gaan je juist sparen, koetsiekoetsie, lief doen. Dat heb ik niet nodig," legt Fred uit. Wat werkt dan wel? Hij wijst naar zijn vriend. "Dát heb ik nodig." Hij beschrijft hoe Richard de spanning doorbreekt met een harde, directe opmerking: "Dan maakt hij één opmerking: 'Niet in je polsen gaan zitten krassen waar ik bij ben.' Daarmee breekt hij het open."

Angst, praten en een glimlach

De worsteling is niet alleen die van Fred. Richard vecht op zijn beurt tegen een levenslange angst. "Ik heb er mijn hele leven al last van. Nachtmerries over de dood," vertelt hij. Voor hem is de podcast met Fred een uitlaatklep, maar ook voor Fred is het essentieel. Hij noemt het letterlijk "mijn therapie". Na een opnamedag stuurde hij Richard eens een bericht: "'Ik ga met een glimlach slapen en dat gebeurt niet zo vaak.'"

Het bewijst de kracht van een gesprek. Fred deelt een hoopvolle boodschap die hij uit een onderzoek haalde: "In een onderzoek las ik dat als je heel diep zit, acht minuten praten met een ander je al uit die heel diepe depressie kunnen halen." Het is de kern van hun vriendschap: er zijn, praten en de zwaarte doorbreken. Zoals Fred het zelf zegt als hij na een opname naar huis gaat: "Ik voel me verlicht."

Het gehele interview met Fred van Leer en Richard Groenendijk van vind je in de nieuwste Nouveau, vanaf woensdag 31 december in de winkel of te bestellen via tijdschrift.land.

De nieuwste Nouveau met Suzanne Bosman op de cover.
Psyche