Ben je verlegen of introvert? Waarom die twee absoluut niet hetzelfde zijn

Introversie gaat vooral over hoe je omgaat met sociale prikkels. Als introvert hoef je helemaal geen hekel te hebben aan mensen. Integendeel: je kunt dol zijn op etentjes, lange gesprekken en gezellige avonden met vrienden. Alleen kan veel sociale drukte je batterij sneller leegtrekken. Waar de een na een drukke verjaardag denkt wat gezellig, zullen we nog ergens wat drinken?, denkt een introvert misschien: heel gezellig, maar ik wil nu vooral mijn pyjama aan.

Tijd alleen kan dan helpen om weer op te laden. Ook kunnen kleinere gezelschappen of één-op-ééncontact prettiger voelen dan een ruimte vol mensen en gesprekken. Introvert zijn betekent dus niet dat je niet sociaal bent. Je hebt alleen niet voortdurend behoefte aan sociale prikkels.

Verlegen? Dan speelt onzekerheid een grotere rol

Bij verlegenheid ligt de nadruk ergens anders. Een verlegen persoon kan juist heel graag contact willen maken, maar tegelijkertijd spanning voelen in sociale situaties. Denk aan die collega die tijdens een vergadering wél een goed idee heeft, maar niets zegt omdat diegene bang is dat het een dom idee is. Of iemand die op een feestje graag met een interessante onbekende wil praten, maar in gedachten al twintig scenario’s heeft bedacht waarin dat gesprek volledig mislukt.

Bij verlegenheid speelt vaak mee dat je je sterk bewust bent van jezelf en van hoe anderen mogelijk naar je kijken. Kom ik niet raar over? Zeg ik wel iets interessants? Wat als ze me afwijzen? Daardoor kan iets wat voor een ander heel eenvoudig lijkt - even op iemand afstappen, iets zeggen in een groep of een vraag stellen - behoorlijk spannend voelen.

Het verschil zit niet alleen in wat je doet

En daar wordt het interessant: aan iemands gedrag kun je niet altijd zien of iemand introvert of verlegen is. Een introvert kan tijdens een feestje rustig in een hoekje zitten omdat diegene daar simpelweg prima zit. Een verlegen persoon kan daar zitten terwijl hij of zij ondertussen juist heel graag mee wil doen, maar niet goed weet hoe.

Je zou het daarom grofweg zo kunnen bekijken:

Introvert: Ik vind het eigenlijk wel lekker zo rustig.
Verlegen: Ik zou best mee willen doen, maar ik vind het spannend.

Dat is natuurlijk geen waterdichte scheidslijn. Je kunt introvert én verlegen zijn, maar ook extravert én verlegen. Misschien ben je dol op mensen, feestjes en gezelligheid, maar vind je het lastig om als eerste op iemand af te stappen. En andersom kan een introvert juist behoorlijk zelfverzekerd zijn. Die persoon heeft simpelweg geen behoefte om de hele avond midden in de groep te staan.

Bekijk ook

Zó overleef je als introvert in een extraverte wereld  - Gezondnu | Gezondnu

Je kunt dus introvert én verlegen zijn

Alsof het nog niet verwarrend genoeg is, kunnen introversie en verlegenheid prima samengaan. Je kunt bijvoorbeeld graag alleen zijn én sociale situaties spannend vinden. Toch kan het nuttig zijn om te ontdekken wat bij jou het meest op de voorgrond staat. Er zit namelijk een verschil tussen geen behoefte hebben aan een sociale situatie en die situatie wel willen, maar spannend vinden.

Als je na een drukke dag liever alleen op de bank zit, betekent dat niet automatisch dat je socialer moet worden. Misschien is dat gewoon de manier waarop jij ontspant. Maar als je regelmatig uitnodigingen afslaat, gesprekken vermijdt of kansen laat lopen omdat je bang bent voor de reactie van anderen, kan het interessant zijn om te kijken waar die spanning vandaan komt.

💡 Wat past bij jou?

Wanneer wordt verlegenheid een probleem?

Een beetje zenuwachtig zijn in een nieuwe situatie is heel normaal. Bij sommige mensen gaat die spanning alleen een stuk verder. Wanneer angst voor sociale situaties hardnekkig wordt en bijvoorbeeld werk, relaties of het dagelijks leven in de weg gaat staan, kan er sprake zijn van sociale angst. Dat is iets anders dan gewoon verlegen zijn - en ook iets anders dan introvert zijn.

Dus de volgende keer dat iemand je stil noemt, hoef je niet meteen te denken dat je ‘verlegen’ bent. Misschien heb je gewoon niets te zeggen. Of je kijkt liever eerst even de kat uit de boom. Of misschien ben je inderdaad verlegen. En daar is op zichzelf helemaal niets mis mee.