Waarom kerstverlichting ’s nachts meer verstoort dan je misschien denkt

Onderzoekers zeggen daar inmiddels vrij duidelijk over: kunstlicht in de nacht verstoort de natuur meer dan we lange tijd dachten.

Kunstlicht verstoort het natuurlijke dag-nachtritme

Veel dieren en planten zijn afgestemd op het natuurlijke ritme van licht en donker. Nachtelijke verlichting kan dat ritme verstoren. Volgens het RIVM beïnvloedt kunstlicht de biologische klok van dieren, wat gevolgen kan hebben voor hun gedrag, voortplanting en overleving.

Vogels kunnen bijvoorbeeld eerder gaan zingen of broeden, terwijl insecten massaal worden aangetrokken door lichtbronnen en daar uitgeput raken.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Vooral insecten zijn kwetsbaar

Insecten zijn bijzonder gevoelig voor licht in de nacht. Onderzoek gepubliceerd in Biological Conservation laat zien dat kunstlicht leidt tot hogere sterfte onder nachtactieve insecten, doordat ze blijven cirkelen rond lampen en hun energie verliezen.

Dat is niet alleen een probleem voor insecten zelf, maar ook voor vogels, vleermuizen en andere dieren die van hen afhankelijk zijn.

Bekijk ook

Waarom kerstfilms kijken goed is voor je mentale gezondheid, volgens experts | Gezondnu

Het is donker buiten, de kaarsjes gaan aan en de afstandsbediening lonkt. Misschien voel je je soms een beetje schuldig als je voor de zoveelste keer wegkruipt bij een mierzoete kerstfilm. Nergens voor nodig!

Ook planten en bomen reageren op nachtelijk licht

Niet alleen dieren, maar ook planten reageren op kunstlicht. Onderzoek van Wageningen University & Research laat zien dat bomen in verlichte gebieden later hun bladeren laten vallen en eerder uitlopen in het voorjaar.

Dat maakt planten kwetsbaarder voor vorst en kan de natuurlijke balans verstoren.

Wat betekent dit voor kerstverlichting?

Het probleem zit niet zozeer in kerstverlichting op zich, maar in hoe lang en wanneer die brandt. Verlichting die de hele nacht blijft aanstaan, draagt bij aan lichtvervuiling op momenten dat de natuur juist rust nodig heeft.

Volgens milieuorganisaties en ecologen is het daarom zinvol om buitenverlichting – inclusief kerstverlichting – ’s nachts uit te zetten, bijvoorbeeld na 23.00 uur.

Een kleine aanpassing met merkbaar effect

Het uitzetten van kerstverlichting in de nacht is een eenvoudige maatregel met relatief groot effect. Het helpt insecten, vogels en planten, vermindert lichtvervuiling en bespaart bovendien energie.

Voor wie toch wil genieten van de lichtjes en sfeer in de avond, kan een tijdschakelaar een praktische oplossing zijn. Zo blijft het gezellig wanneer je wakker bent, maar krijgt de natuur daarna weer haar rust.

Bewuster genieten van licht

Kerstverlichting is bedoeld om plezier te geven, niet om schade te veroorzaken. Door bewuster om te gaan met verlichting – zeker ’s nachts – draag je bij aan een gezondere leefomgeving voor mens en natuur. En dat past misschien wel precies bij de gedachte achter de feestdagen: aandacht, rust en zorg voor wat ons omringt.