Waarom je van sommige mensen zó moe wordt en van anderen juist energie krijgt

Hoewel elk sociaal contact energie kost, vraagt het ene gesprek veel meer van je brein dan het andere. Dat heeft alles te maken met de manier waarop je hersenen sociale interacties verwerken.

Je brein is continu aan het werk

Een gesprek voeren lijkt misschien vanzelf te gaan, maar achter de schermen gebeurt er van alles. Je luistert naar wat de ander zegt, let op gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal, denkt na over je reactie en probeert in te schatten hoe de ander zich voelt. Ondertussen houd je ook nog rekening met sociale regels en de context van het gesprek.
Al die processen doen een beroep op je aandacht en energie. Daarom kun je na een drukke werkdag vol overleggen of een lange verjaardag moe zijn, ook al heb je nauwelijks bewogen.

Waarom sommige gesprekken extra vermoeiend zijn

Niet elk sociaal contact vraagt evenveel van je. Vooral gesprekken waarin veel spanning, negativiteit of emotionele belasting zit, kunnen ervoor zorgen dat je je achteraf leeg voelt. Denk bijvoorbeeld aan iemand die voortdurend klaagt, veel problemen deelt of steeds jouw advies vraagt. Ook een gesprek waarbij je het gevoel hebt dat je op je woorden moet letten of voortdurend rekening houdt met de gevoelens van de ander, kost extra energie.

Volgens psychologen speelt daarbij ook emotional contagion, oftewel emotionele besmetting, een rol. Dat betekent dat we onbewust iets overnemen van de stemming van de mensen om ons heen. Is iemand gestrest, boos of somber, dan kan dat ook invloed hebben op hoe jij je voelt.

Een klassieke review over dit onderwerp beschrijft hoe mensen elkaars gezichtsuitdrukkingen, houding en emoties onbewust spiegelen. Daardoor kunnen gevoelens zich als het ware van de ene persoon naar de andere verplaatsen. Dat kan ervoor zorgen dat een negatief gesprek niet alleen mentaal inspannend is, maar ook je eigen stemming beïnvloedt.

Je stresssysteem kan meespelen

Voel je je tijdens een gesprek niet helemaal op je gemak? Dan kan ook je stresssysteem geactiveerd worden. Je lichaam blijft alert, waardoor je hersenen voortdurend signalen verwerken en je minder goed kunt ontspannen. Dat merk je misschien niet direct, maar na afloop kun je juist vermoeid zijn.

Dat geldt bijvoorbeeld wanneer je een conflict probeert te vermijden, iemand voortdurend geruststelt of het gevoel hebt dat jij het gesprek gaande moet houden. Ook mensen die zichzelf snel wegcijferen of graag voor anderen zorgen, kunnen hierdoor sneller uitgeput raken.

Bekijk ook

Altijd uitgeput na het contact? 7 subtiele signalen van een narcist in je omgeving | Gezondnu

Waarom sommige mensen juist energie geven

Gelukkig werkt het ook andersom. Een fijn gesprek met iemand bij wie je jezelf kunt zijn, kan juist energie opleveren. Positieve sociale contacten hangen samen met minder stress en een beter gevoel van welzijn. Uit een grote wetenschappelijke review blijkt bovendien dat sterke sociale relaties niet alleen goed zijn voor je mentale gezondheid, maar ook samenhangen met een betere lichamelijke gezondheid en zelfs een langere levensduur.

Dat betekent niet dat je na elk gezellig etentje stuiterend naar huis gaat. Ook leuke sociale activiteiten kosten energie. Maar als je je veilig, gehoord en ontspannen voelt, is de kans groter dat je na afloop een opgeladen gevoel overhoudt.

Het gaat niet om de persoon, maar om de interactie

Betekent dit dat sommige mensen simpelweg 'energievreters' zijn? Niet per se. Vaak gaat het niet om de persoon zelf, maar om de dynamiek tussen jullie. Misschien ben jij degene die altijd luistert, conflicten uit de weg gaat of de sfeer probeert te bewaken. Of misschien zit de ander in een moeilijke periode en vraagt dat tijdelijk meer van je. Dat maakt een contact niet automatisch ongezond, maar het kan wel verklaren waarom je na sommige ontmoetingen meer behoefte hebt aan rust.

Merk je dat je na bepaalde gesprekken steeds leegloopt? Dan kan het helpen om bewust grenzen te stellen, af en toe een pauze te nemen of te bedenken of de balans in het contact nog wederkerig is. Want sociale relaties mogen best energie kosten, maar ze zouden je ook regelmatig nieuwe energie moeten geven.