Onrustig door het journaal? De wisselwerking tussen negatief nieuws en je stemming

We zijn de hele dag door verbonden met de wereld. Via de radio in de auto, pushberichten op onze telefoon en het avondjournaal krijgen we non-stop informatie binnen. Hoewel het nuttig is om op de hoogte te blijven, bestaat het overgrote deel van deze berichtgeving uit negatief nieuws. Dit vraagt ongemerkt veel van ons zenuwstelsel. Soms voel je je na een halfuurtje scrollen of tv-kijken ineens gespannen, onrustig of futloos, zonder dat er in je eigen woonkamer iets is veranderd.

Hoe sterk deze informatie onze emoties beïnvloedt, is onderzocht door psychologen Natascha de Hoog en Peter Verboon. In hun studie (gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift British Journal of Psychology) volgden zij 63 volwassen mensen gedurende tien dagen. Via een speciale app op hun telefoon gaven de deelnemers vijf keer per dag door welk nieuws ze hadden gezien en hoe ze zich op dat moment voelden. Uit de data bleek een duidelijke correlatie: dagelijkse blootstelling aan alledaags negatief nieuws hangt direct samen met een toename in negatieve emoties en een afname van een positieve stemming.

Uitleg mechanisme: hoe je brein het nieuws verwerkt

Fysiologisch en psychologisch gezien fungeert nieuws als een stressor. Volgens de cognitieve waarderingstheorie (cognitive appraisal theory) maakt ons brein bij elk stukje informatie een razendsnelle, onbewuste sturing: is dit een bedreiging, en heb ik er controle over? Omdat nieuws over de economie, rampen of politiek vrijwel altijd buiten onze eigen cirkel van invloed ligt, registreert het brein een probleem dat het niet zelf kan oplossen. Deze wisselwerking tussen negatieve informatie en een gebrek aan controle, geeft een direct signaal aan het zenuwstelsel, wat resulteert in stress of somberheid.

Bekijk ook

Eén veelvoorkomende emotie schaadt je geheugen (en het is niet stress) | Gezondnu

De nuance: waarom niet iedereen er evenveel last van heeft

Uit het onderzoek blijkt echter een belangrijke nuance: niet iedereen is even vatbaar voor de krantenkoppen. De reactie hangt sterk af van de 'persoonlijke relevantie'. Wanneer we onbewust inschatten dat een nieuwsbericht directe gevolgen heeft voor onszelf of onze naasten, is de emotionele klap veel groter. Opvallend genoeg bleek uit de data dat introverte en extraverte persoonlijkheden evenveel negatieve emoties ervaren bij vervelend nieuws. Het verschil zit hem erin dat extraverte mensen over het algemeen hun positieve emoties daarnaast beter vast weten te houden, waardoor ze de mentale impact sneller relativeren.

Praktische vertaalslag

Omdat we onszelf niet volledig kunnen én willen afsluiten van de maatschappij, adviseren experts in de cognitieve psychologie om kritisch te kijken naar de manier waarop we informatie tot ons nemen. Je hoeft het nieuws niet te verbannen, maar je kunt wel de manier waarop je ermee omgaat optimaliseren:

• Beperk de frequentie: Zet pushberichten van nieuws-apps uit. Kies één of twee vaste momenten per dag om het nieuws te lezen, zodat je brein niet de hele dag door fysiologische schrikreacties ervaart.
• Kies voor constructief nieuws: Zoek naar media of artikelen die niet alleen het probleem uitlichten, maar ook inzoomen op oplossingen of manieren om met de situatie om te gaan. Dit geeft het brein een gevoel van controle terug.
• Sluit positief af: Kijk het laatste uur voordat je gaat slapen geen nieuws meer. De onbewuste sturing van negatieve beelden kan de aanmaak van melatonine verstoren en de kwaliteit van je slaap negatief beïnvloeden.