Kan reizen bijdragen aan je mentale gezondheid? Dit weten we uit onderzoek

Steeds meer onderzoekers proberen daar een antwoord op te vinden. Onder meer onderzoekers van de University of Surrey en publicaties in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Travel Research laten zien dat vakanties kunnen bijdragen aan psychologisch herstel. Vooral het tijdelijk loskomen van werk en dagelijkse verplichtingen speelt daarbij een belangrijke rol.

Waarom reizen kan helpen om stress los te laten

Tijdens een reis verandert vaak meer dan alleen de omgeving. Je dagelijkse planning valt weg, je agenda is minder vol en je aandacht verschuift naar nieuwe indrukken. Psychologen noemen dit psychological detachment: mentaal afstand nemen van werk en andere verplichtingen. Juist dat herstelmoment hangt volgens onderzoek samen met een lager stressniveau en een groter gevoel van ontspanning.

Ook nieuwe ervaringen lijken een rol te spelen. Een onbekende stad verkennen, wandelen in de natuur of kennismaken met een andere cultuur vraagt je volledige aandacht. Daardoor ben je vaak minder bezig met dezelfde gedachten en zorgen als thuis.

Bekijk ook

Solo-trip: waarom alleen op reis gaan de ultieme reset is voor je brein

Waarom het effect niet voor iedereen hetzelfde is

Hoewel veel mensen zich na een vakantie beter voelen, betekent dat niet dat reizen voor iedereen hetzelfde effect heeft. Een overvolle planning, lange reistijden of financiële zorgen kunnen juist extra stress opleveren. Ook speelt mee hoe iemand normaal gesproken met stress omgaat en of er voldoende ruimte is om echt tot rust te komen.

Onderzoekers benadrukken daarom dat reizen geen vervanging is voor professionele hulp bij mentale klachten. Het kan wel onderdeel zijn van een gezonde leefstijl, naast voldoende slaap, beweging, sociale contacten en ontspanning.

Hoe je meer uit een reis kunt halen

Volgens onderzoekers lijken deze factoren het meest samen te hangen met een gevoel van herstel:

• neem voldoende tijd om echt los te komen van werk en e-mail;
• plan niet iedere dag helemaal vol;
• kies activiteiten waar je plezier of rust uit haalt;
• gun jezelf na thuiskomst de tijd om weer in het dagelijks ritme te komen.

De bestemming blijkt daarbij minder belangrijk dan je misschien denkt. Een weekend in eigen land kan net zo waardevol zijn als een verre reis, zolang je de ruimte hebt om uit de dagelijkse routine te stappen.

Reizen is dus geen wondermiddel voor je mentale gezondheid. Toch kan een vakantie voor veel mensen bijdragen aan meer ontspanning, nieuwe energie en een groter gevoel van welzijn. Misschien is dat wel de belangrijkste reden waarom we ons na een reis vaak nét iets lichter voelen dan ervoor.