‘Touched Out’: waarom je na een dag met je gezin soms geen aanraking meer kunt verdragen

De kinderen liggen eindelijk in bed, de rust is wedergekeerd. Je partner komt naar je toe voor een knuffel, een arm om je schouder... en je krimpt innerlijk ineen. Je duwt de aanraking niet weg, maar vanbinnen voel je een muur opgetrokken worden. Direct daarna slaat het schuldgevoel toe: "Wat is er mis met me? Ik hou toch van hem?"

Als je dit gevoel herkent, ben je absoluut niet alleen. En er is niets mis met je. Dit fenomeen heeft een naam: touched out. Het is een vorm van sensorische overprikkeling die veel vaker voorkomt dan je denkt, met name bij ouders van jonge kinderen.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

De wetenschap achter het gevoel: je 'tactiele emmer' is vol

Zie het zo: iedereen heeft een 'tactiele emmer'. Gedurende de dag wordt die emmer gevuld met allerlei soorten aanrakingen. Een kind dat op je klimt, een baby die gedragen wil worden, een handje dat het jouwe zoekt, een snotneus die afgeveegd moet worden, het stoeien op de bank. Stuk voor stuk vaak liefdevolle, maar ook constante fysieke prikkels.

Aan het einde van een lange dag is die emmer simpelweg vol. Hij stroomt over. Hoewel de term touched out is ontstaan in de online-ouderschapsgemeenschap, beschrijft het een fenomeen dat psychologen herkennen als een klassiek symptoom van sensorische overprikkeling. Volgens onderzoekers die parental burnout bestuderen, zoals de Belgische professoren Moïra Mikolajczak en Isabelle Roskam, ontstaat deze overprikkeling wanneer je zenuwstelsel door een constante staat van 'geven' en fysiek contact simpelweg overbelast raakt. Elke nieuwe aanraking, hoe goed bedoeld ook, is dan geen teken van genegenheid meer, maar simpelweg één prikkel te veel.

Het is géén afwijzing van je partner of kind

Dit is het allerbelangrijkste om te begrijpen, voor jezelf en voor je partner. Het touched out gevoel heeft niets te maken met een gebrek aan liefde of genegenheid. Het is geen emotionele afwijzing. Het is een puur fysiologische reactie op overstimulatie, vergelijkbaar met hoe je je oren bedekt als het geluid te hard is, of je ogen sluit als het licht te fel is.

Het erkennen hiervan is de eerste, cruciale stap om het schuldgevoel los te laten. Je bent geen slechte moeder of partner; je zenuwstelsel vraagt om een pauze.

Wat kun je doen? 3 manieren om je emmer te legen

Je hoeft dit gevoel niet lijdzaam te ondergaan. Er zijn simpele, praktische manieren om ermee om te gaan en de controle terug te pakken.

• 1. Benoem het, zonder oordeel: Communicatie is alles. In plaats van je terug te trekken, probeer het te benoemen. Een zin als: "Ik hou enorm van je, maar ik merk dat ik vandaag touched out ben. Kunnen we even gewoon naast elkaar zitten?" kan een wereld van verschil maken. Het geeft je partner duidelijkheid en erkent je eigen behoefte.
• 2. Plan 'aanraking-vrije' micro-pauzes: Je hoeft geen uren weg. Creëer gedurende de dag kleine momenten waarop niemand je aanraakt. Een bad of douche met de deur op slot. Een wandeling van 10 minuten, alleen. Zelfs 5 minuten in de auto op de oprit, voordat je naar binnen gaat, kan je systeem al een 'reset' geven.
• 3. Bied een alternatief voor verbinding: Als je partner een knuffel wil, maar jij kunt het niet aan, bied dan een alternatief. Zeg bijvoorbeeld: "Ik heb nu even geen behoefte aan een knuffel, maar ik zou het heerlijk vinden om samen een kop thee te drinken en te horen hoe je dag was." Zo wijs je de aanraking af, maar niet de persoon.

Onthoud dat zorgen voor je eigen sensorische grenzen geen egoïsme is. Het is noodzakelijk onderhoud, waardoor je uiteindelijk weer een leukere, meer aanwezige ouder en partner kunt zijn.