Psyche

Vakantiegevoel meteen weg bij thuiskomst? Zo houd je het wél vast

Na weken uitkijken naar je vakantie is het eindelijk zover: je ontspant, slaapt beter, eet op je gemak en voelt de dagelijkse stress langzaam verdwijnen. Maar dan kom je thuis, zet je de koffers in de gang en voor je het weet ben je alweer bezig met de was, je mailbox en de boodschappen. Het heerlijke vakantiegevoel lijkt soms binnen een paar uur verdwenen.

Dagmar Harkema
3 minuten
vrouw geniet na van vakantie op de bank

Dat is niet alleen een gevoel. Het is heel normaal dat het vakantie-effect snel afneemt zodra je terugkeert naar je dagelijkse routine. Gelukkig zijn er manieren om dat ontspannen gevoel langer vast te houden.

Waarom verdwijnt het vakantiegevoel zo snel?

Tijdens een vakantie verandert er veel tegelijk. Je omgeving is anders, je agenda is leger en je brein krijgt minder prikkels dan normaal. Bovendien stap je even uit je vaste gewoontes. Juist die combinatie zorgt ervoor dat veel mensen zich mentaal opgeladen voelen.

Onderzoek naar vakanties en welzijn laat zien dat vakanties het geluksgevoel en de ervaren gezondheid kunnen verbeteren. Dat positieve effect is alleen vaak tijdelijk: bij veel mensen neemt het welzijn binnen een paar weken na terugkomst weer af. Dat komt doordat oude routines, verplichtingen en stressfactoren weer de overhand krijgen.

Ook speelt gewenning een rol. Ons brein past zich snel aan nieuwe omstandigheden aan, een fenomeen dat psychologen hedonic adaptation noemen. Oftewel: zelfs na een heerlijke vakantie wennen we snel weer aan het normale leven, waardoor het bijzondere gevoel langzaam vervaagt.

De terugkeer naar de realiteit

Voor veel mensen is de eerste werkdag na de vakantie het lastigst. Je inbox zit vol, er liggen taken te wachten en je dagelijkse ritme begint direct weer. Dat kan ervoor zorgen dat je binnen korte tijd weer hetzelfde stressniveau ervaart als vóór je vakantie.

Na een vakantie ervaren sommige mensen een tijdelijke dip. Dat wordt ook wel een post-vakantieblues genoemd. Het is geen officiële diagnose, maar een normaal verschijnsel dat kan optreden wanneer je na een periode van ontspanning weer terugkeert naar je dagelijkse routine. Hoe drukker je agenda direct na terugkomst, hoe sneller het ontspannen gevoel meestal verdwijnt.

Zo houd je het vakantiegevoel langer vast

Gelukkig kun je zelf invloed uitoefenen op hoe lang je profiteert van je vakantie.

Plan geen volle eerste dagen

Probeer, als het kan, een dag tussen je thuiskomst en je eerste werkdag vrij te houden. Zo hoef je niet direct van het strand naar een overvolle agenda en krijgt je lichaam de tijd om weer aan het normale ritme te wennen.

Neem vakantiegewoontes mee naar huis

Misschien begon je vakantiedag met een rustige wandeling, las je eindelijk weer een boek of at je uitgebreid buiten. Vraag jezelf af welke gewoontes je ook thuis kunt blijven doen. Zelfs kleine rituelen kunnen helpen om dat ontspannen gevoel vast te houden.

Blijf tijd maken voor ontspanning

Op vakantie neem je vanzelf meer rustmomenten. Thuis verdwijnen die vaak als eerste uit je agenda. Plan daarom bewust momenten in waarop je niets hoeft. Een avondwandeling, een uurtje lezen of een kop koffie in de tuin kan al voldoende zijn om het vakantiegevoel even terug te halen.

Bewaar mooie herinneringen

Foto's terugkijken, een fotoboek maken of een souvenir een mooie plek geven lijkt misschien klein, maar positieve herinneringen opnieuw beleven kan opnieuw prettige gevoelens oproepen. Dit wordt ook wel savoring genoemd: bewust stilstaan bij fijne ervaringen, waardoor je er langer van geniet.

Zet alvast iets leuks op de planning

Je hoeft niet direct een nieuwe vakantie te boeken. Ook een dagje weg, een etentje of een wandeling in een natuurgebied kan iets zijn om naar uit te kijken.

Misschien is het niet de vakantie die je mist

Soms voelt thuiskomen zo zwaar omdat de vakantie je liet zien wat je in het dagelijks leven tekortkomt. Misschien sliep je beter, bewoog je meer, had je meer tijd voor vrienden of bracht je veel uren buiten door. In dat geval is het de moeite waard om niet alleen het vakantiegevoel terug te willen, maar juist te kijken welke onderdelen je kunt meenemen in je gewone leven. Vaak zijn het niet de bestemming of de luxe die het verschil maken, maar de rust, vrijheid en aandacht voor jezelf.

Dat betekent niet dat elke dag als vakantie kan voelen. Maar door een paar ontspannen gewoontes vast te houden, kun je wel langer profiteren van het positieve effect van je vrije dagen.

Oxford Academic, Positive Psychology Adobe Stock