Brein op pauze: dit gebeurt er in je hoofd als je 90 minuten lang helemaal niets doet

Terwijl wij onze vrije minuten vullen met het scrollen door korte video’s of het wegwerken van e-mails, pakken ze het in Seoul anders aan. Daar verzamelen honderden mensen zich langs de Han-rivier voor de jaarlijkse Space-Out Competition. Het doel? Negentig minuten lang absoluut niets doen. Niet praten, niet slapen en vooral niet op je telefoon kijken. De winnaar wordt niet bepaald door snelheid, maar door de meest stabiele hartslag. Wat op het eerste gezicht een ludiek evenement lijkt, is in feite een noodzakelijke reactie op onze overprikkelde samenleving. In een wereld waar we constant 'aan' staan, is dit een collectieve poging om de mentale pauzeknop eindelijk weer eens te vinden.

De winnaar van 2025, de 36-jarige ondernemer en punkmuzikant Byung-jin Park, versloeg honderd concurrenten door simpelweg te 'bestaan'. Het feit dat een punker met spijkerjack en rechtopstaand haar de kampioen van de stilte werd, onderstreept dat mentale rust voor iedereen toegankelijk is, ongeacht je leefstijl. Park omschreef de ervaring als een moment waarop zijn gedachten transformeerde en hij zich na afloop "super verfrist" voelde.

De wisselwerking tussen stilte en hersenactiviteit

Het effect van deze bewuste inactiviteit is meetbaar in onze hersenen. Wanneer we stoppen met het uitvoeren van specifieke taken, schakelt het brein over naar wat neurowetenschappers het Default Mode Network (DMN) noemen. Dit netwerk is niet minder actief, maar heeft een andere functie: het is verantwoordelijk voor het verwerken van emoties, het ordenen van herinneringen en het stimuleren van creativiteit. Het DMN functioneert als een soort 'onderhoudsploeg' die pas aan de slag gaat wanneer de externe prikkels wegvallen.

De angst voor onze eigen gedachten

Toch vinden we die stilte vaker beangstigend dan prettig. Een onderzoek van de University of Virginia toonde aan dat veel deelnemers zichzelf liever een milde elektrische schok gaven dan dat ze vijftien minuten alleen moesten zijn met hun eigen gedachten. In onze huidige maatschappij is alles om ons heen namelijk ingericht op snelle dopamine-prikkels via smartphones en sociale media. Hierdoor zijn we verleerd om momenten van verveling te verdragen, terwijl die verveling juist de voedingsbodem is voor nieuwe inzichten.

Zo integreer je 'staren' in je eigen week

Psychiater Hanson Park van de Seoul National University benadrukt dat dit proces van reflectie de stressgerelateerde hormonen in het lichaam kan verlagen. Het gaat er niet om dat je direct negentig minuten stil moet zitten; de kampioen zelf adviseert om te beginnen met vijf tot tien minuten per week. Het doel is niet om je hoofd volledig leeg te maken – wat bijna onmogelijk is – maar om je gedachten te laten passeren zonder er direct op te reageren.

Tips voor een geslaagd moment van nietsdoen:

• Laat je telefoon in een andere kamer wanneer je op de bank gaat zitten.
• Focus je blik op één punt in de verte, zoals een boom of de wolken.
• Gebruik een rustige buikademhaling om je hartslag omlaag te brengen.
• Accepteer dat er in het begin onrustige gedachten over je to-do-lijst naar boven komen.
• Zoek de 'tussenmomenten' op, zoals het wachten op de trein, zonder direct je scherm te pakken.