De waarheid achter de pistache-hype: zit er wel echte pistache in je gebak? - Zo herken je het verschil

Het is een opvallende paradox in het supermarktschap. De pistachenoten die je in een zakje koopt voor bij de borrel, zijn vaak bescheiden, bruin-groen van kleur. Maar de pistachecrèmes, -repen en -bonbons schreeuwen je tegemoet met een bijna onnatuurlijke, gifgroene tint. Hoe kan dat?

De waarde van groen

Het antwoord is, zoals zo vaak, een kwestie van geld. De kleur en smaak van een pistachenoot hangen sterk af van zijn afkomst en hoe rijp hij is. "De soort die voornamelijk in Nederland wordt verkocht, komt uit Californië," legt notenverkoper Martin Zwart uit in de uitzending. Deze zijn relatief goedkoop, maar ook wat bruiner.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Voor de écht felgroene variant moet je naar Iran of de Turkse regio Gaziantep. Deze jonge, levendig groene pistaches worden als de absolute top beschouwd en zijn zeer gewild. Het prijskaartje ook: de kiloprijs kan oplopen tot wel 45 euro, drie keer zo duur als de Californische variant.

De Truc: kleurstof, aroma en... andere Noten

Hier begint het interessant te worden. Hoe kan een goedkoop product uit de supermarkt die exclusieve, felgroene kleur hebben? Baklavameester Üzeyir Karakiş windt er geen doekjes om: dat kan niet. Veel fabrikanten gebruiken een slimme truc om de kosten te drukken.

1. Minimale hoeveelheid pistache: Ze gebruiken een flintertje echte pistache, vaak slechts 1% tot 2%, en uiteraard van de goedkoopste (minst groene) soort.
2. Goedkope vullers: Om toch textuur en massa te creëren, worden andere, veel goedkopere noten of pitten toegevoegd. Denk aan amandelen, cashewnoten of zelfs groen gekleurde zonnebloempitten.
3. De magische ingrediënten: Een flinke dosis groene kleurstof (kijk op het etiket voor E-nummers zoals E141) en een scheutje kunstmatig 'pistache-aroma' doen de rest.

Een Turks onderzoek naar pistachefraude bevestigde dit jaar nog hoe makkelijk het is om met erwten en kleurstof een product te maken dat voor pistache moet doorgaan

Wist je dat: pistache is geen noot

Alsof het nog niet verwarrend genoeg is, is de pistache botanisch gezien helemaal geen noot. Net als de perzik, kers en olijf, is het een steenvrucht. Het 'nootje' dat wij eten, is eigenlijk het zaad (de pit) uit het binnenste van de vrucht.

Een verrassende link met klimaatverandering

De enorme vraag naar pistache heeft ook een onverwachte en pijnlijke oorzaak: klimaatverandering. In de hete, droge vlaktes van Spanje leggen veel olijfbomen het loodje door de aanhoudende droogte. Wat blijkt? De robuuste pistacheboom, die oorspronkelijk uit het Midden-Oosten komt, gedijt juist uitstekend in dit nieuwe, harde klimaat. Spaanse boeren stappen daarom massaal over. Een schrale troost voor een veel groter probleem.

Zo herken je fraude: 4 praktische tips

Hoe weet je nu als consument wat je koopt? Met deze tips kom je een heel eind.

1. Check het Percentage: Kijk op de ingrediëntenlijst naar het percentage pistache. Is het minder dan 5%? Dan eet je vooral iets anders.
2. Lees de Hele Lijst: Staan amandelen, cashewnoten of andere vullers hoog op de lijst? Wees dan sceptisch.
3. Let op Kleurstoffen: Zie je E-nummers als E102, E131 of E141? Dan komt de groene kleur niet van de pistache zelf.
4. Prijs is een Indicatie: Een felgroen product voor een bodemprijs? Dan kun je er bijna zeker van zijn dat er is gesjoemeld met kleur- en smaakstoffen.