Gezondheidsvoordelen van honing: vloeibaar goud of slimme marketing?

We smeren het op onze toast, roeren het door de thee bij een verkoudheid en zien het vaak als het 'gezonde' alternatief voor witte suiker. Maar in hoeverre zijn de gezondheidsvoordelen van honing wetenschappelijk onderbouwd? Hoewel honing al eeuwenlang als medicijn wordt gebruikt, hangt de werking sterk af van de bloemen waar de bijen hun nectar vandaan haalden.

Honing bestaat hoofdzakelijk uit glucose en fructose, maar bevat daarnaast sporen van zeldzamere suikers zoals trehalose en gentiobiose. Het grote verschil met kristalsuiker zit in de glycaemische index (GI), die aangeeft hoe snel je bloedsuikerspiegel stijgt. Waar witte suiker een stabiele GI van rond de 65 heeft, varieert dit bij honing enorm: van een lage 32 voor Sidr-honing tot een hoge 85 voor Griekse tijmhoning.

De kracht van kleur en antioxidanten

Een simpele vuistregel voor de kwaliteit van je honing is de kleur: over het algemeen bevatten donkerdere varianten hogere concentraties fenolzuren en flavonoïden. Deze stoffen werken als antioxidanten en kunnen helpen bij het vertragen van de glucoseopname in de darmen. Rauwe honing van de lokale imker wordt vaak als gezonder beschouwd dan de massaproductie uit de supermarkt, omdat pasteurisatie een deel van deze gunstige stoffen vernietigt.

De hardnekkige hooikoorts-mythe

Een veelgehoord advies is om lokale honing te eten om je immuunsysteem te trainen tegen hooikoorts. Helaas blijkt dit in de praktijk niet te werken. Hooikoorts wordt namelijk meestal veroorzaakt door pollen van bomen die door de wind worden bestoven, terwijl bijen juist bloemen bezoeken. De pollen die in je neus belanden, zijn dus zelden de pollen die je in de honing terugvindt.

Bekijk ook

6 alledaagse kruiden met verrassend veel meer vitamine C dan je dacht | Gezondnu

Wanneer honing wél als medicijn werkt

Toch is honing geen kwakzalverij. Er is wetenschappelijk bewijs dat honing effectief kan zijn bij het verzachten van keelpijn en hoest bij virale infecties. In sommige gevallen werkt een lepel honing bij kinderen zelfs net zo goed als reguliere hoestdrank. Daarnaast wordt medicinale manuka-honing wereldwijd gebruikt in de wondzorg vanwege de sterke antibacteriële werking van de stof methylglyoxal.

Veiligheid en de schaduwkant

Ondanks de natuurlijke oorsprong is voorzichtigheid geboden. Honing mag nooit gegeven worden aan baby’s onder de één jaar vanwege het risico op botulisme, een gevaarlijke vorm van voedselvergiftiging. Daarnaast bestaat er zoiets als 'mad honey', gemaakt van rhododendrons, die verwarring en duizeligheid kan veroorzaken. Geniet dus vooral van je honing vanwege de smaak en de milde verzachting bij een verkoudheid, maar zie het niet als een vrijbrief om onbeperkt suikers te consumeren.