Voeding

Hoofdpijn of dorst? Waarom te veel water drinken je klachten juist kan verergeren

We horen constant dat we goed moeten hydrateren, maar er is ook een bovengrens. Lees hoe de vochtbalans werkt, wat de signalen van een watervergiftiging zijn en waarom blind liters wegtikken niet altijd verstandig is.

Bente Giesing
2 minuten
Drinken
vrouw die water drinkt

We leren al van jongs af aan dat water goed voor je is. Een bidon tijdens het sporten en dat vaste flesje op je bureau; het klinkt als een slimme gewoonte. Maar er zit een verrassende keerzijde aan deze stevige focus op vocht. Hoewel we altijd gewaarschuwd worden voor uitdroging, brengt te veel water drinken namelijk ook duidelijke risico's met zich mee. Wat gebeurt er in je lichaam als je deze gezondheidsadviezen iets té enthousiast opvolgt?

Als je in korte tijd extreem veel water drinkt, kunnen je nieren dit simpelweg niet snel genoeg verwerken. Hierdoor raakt je bloed te sterk verdund en daalt het zoutgehalte. Dit zorgt ervoor dat het overtollige vocht zich naar de omliggende cellen verplaatst, waardoor deze cellen in volume toenemen en opzwellen. Dit effect, waarbij de vochtinname en het natuurlijke zoutniveau uit de pas lopen, staat bekend als een watervergiftiging. Volgens informatie van het Voedingscentrum hangt de grens tussen gezond hydrateren en een overschot af van wisselende factoren, zoals temperatuur en beweging.

Verwarrende symptomen

Een groot gevaar van deze situatie is de onbewuste sturing van ons gedrag. De vroege klachten van een watervergiftiging, zoals een bonzende hoofdpijn, een vlaag van misselijkheid en lome vermoeidheid, lijken verwarrend veel op de signalen van uitdroging. In een reflex grijp je dan vaak direct naar een waterfles. Deze verkeerde inschatting zorgt er dan voor dat klachten soms juist toenemen. Er zijn gelukkig niet veel incidenten van levensbedreigende watervergiftiging, maar mildere, vervelende klachten (zoals een lichte hoofdpijn door overmatig drinken tijdens een warme dag) komen in de praktijk echter veel vaker voor.

Advies bij sport

Lange tijd kregen duursporters het standaardadvies om vooral zoveel mogelijk te blijven drinken. Maar let op! Een studie onder lopers van de Boston marathon liet bijvoorbeeld zien dat maar liefst 13% van de deelnemers kampte met een gevaarlijk laag zoutgehalte, puur door overmatig drinken. Medische experts waarschuwen dan ook dat we ons niet star moeten vastpinnen op een universele norm van meerdere liters per dag. De brede consensus vanuit sportartsen is tegenwoordig stukken nuchterder: vertrouw op je dorstprikkel en vul je vocht aan naar daadwerkelijke behoefte.

Slim hydrateren

Om goed gehydrateerd te blijven zonder je nieren te overbelasten, is het handig om een paar simpele stappen te volgen. Drink je vocht zoveel mogelijk gelijkmatig verspreid over de dag, in plaats van grote hoeveelheden in een kwartier weg te klokken. Vertrouw daarnaast gedurende de dag voornamelijk op je eigen dorstgevoel. Bespreek aanhoudende, onverklaarbare klachten rondom extreme dorst, misselijkheid of constante vermoeidheid altijd even met je huisarts. Dit kan namelijk ook samenhangen met andere onderliggende patronen in je lichaam, en een arts kan hierin het beste met je meedenken.

Voedingscentrum, Sport Geneeskunde Midden Nederland Pexels