Voeding

Huismerk of A-merk? Het onverwachte verschil als je palmolie probeert te vermijden in je lekkernij

Trek jij na een lange werkdag ook heerlijk een pak speculaasjes of stroopwafels open op de bank? Grote kans dat je onbewust een flinke hap palmolie naar binnen werkt. Waarom ruim tachtig procent van de A-merken dit omstreden vet weigert los te laten.

Maria Mulder
3 minuten
Boodschappen en supermarkt
Duurzaamheid
Huismerk of A-merk? Het onverwachte verschil als je palmolie probeert te vermijden in je lekkernij

Een warme kop koffie of thee is voor veel mensen pas echt compleet met een lekker koekje ernaast. We trekken in de supermarkt gedachteloos onze favoriete rol biscuitjes of spritsen uit het schap, in de veronderstelling dat we gewoon een simpele, zoete traktatie in ons mandje leggen. Toch schuilt er achter de vrolijke verpakkingen van de bekende A-merken een behoorlijk bittere realiteit. Hoewel de roep om duurzamere boodschappen steeds luider klinkt, blijkt het koekjesschap nog altijd een hardnekkig bolwerk van sterk bewerkte en omstreden ingrediënten te zijn.

Uit kersverse marktdata en een uitgebreide analyse van The Flower Farm blijkt dat maar liefst 82 procent van de A-merk koekjes in Nederland nog steeds palmolie bevat. Dat komt neer op een duizelingwekkende honderd miljoen pakken koek per jaar. Voor een bewuste consument, die tijdens het boodschappen doen probeert om de impact op het milieu zo klein mogelijk te houden, is het haast onbegonnen werk om dit ingrediënt te ontwijken. We duiken in de harde cijfers en leggen uit waarom de grote voedingsgiganten zo wanhopig vasthouden aan dit specifieke goedje.

De harde realiteit achter dit goedkope vet

Waarom roept het woord palmolie ook alweer zoveel weerstand op? Het antwoord ligt in de tropische regenwouden. Om aan de gigantische, wereldwijde vraag naar deze olie te voldoen, worden in rap tempo oerbossen gekapt om plaats te maken voor eindeloze palmolieplantages. Dit correleert direct met een verlies aan biodiversiteit en het verdwijnen van het leefgebied van diersoorten zoals de orang-oetan. Ondanks deze overbekende kaalslag, blijft de voedingsindustrie het massaal gebruiken. Het is voor fabrikanten simpelweg de allergoedkoopste optie om producten een knapperige of romige structuur te geven, zonder dat de productiekosten oplopen.

Waarom de industrie vasthoudt aan dit omstreden vet

De enorme populariteit van palmolie onder fabrikanten laat zich heel eenvoudig verklaren door de unieke, mechanische eigenschappen van de plant. Het vet is op kamertemperatuur van nature stevig, is nagenoeg smaakloos en heeft een extreem lage inkoopprijs. Dit maakt het voor de industrie het ideale, goedkope 'vulvet' om koekjes die geliefde, knapperige structuur te geven. De ecologische wisselwerking is echter desastreus: de aanleg van deze plantages hangt direct samen met de kaalslag van kostbare oerbossen.

Het makkelijke en groenere alternatief

Gelukkig bewijzen diverse merken dat het ook heel anders kan. Door in het bakproces te kiezen voor lokale, vloeibare oliën zoals raapzaadolie of zonnebloemolie, bereik je exact diezelfde krokante bite. Deze alternatieven worden gewoon in Europa verbouwd, hebben geen enkele negatieve invloed op het tropische regenwoud en zijn daardoor een stuk vriendelijker voor de biodiversiteit. Het is dus puur een kwestie van de receptuur durven aanpassen.

Het onverwachte verschil tussen grote A-merken en het huismerk

Je zou verwachten dat de grote, kapitaalkrachtige A-merken vooroplopen in de verduurzaming van hun recepturen. Verrassend genoeg toont de analyse aan dat juist de goedkopere huismerken op dit vlak regelmatig een stuk vooruitstrevender zijn. Diverse supermarkten hebben de afgelopen jaren flinke stappen gezet om de omstreden olie uit hun eigen producten te weren.

Hoe je voortaan razendsnel de inhoud van je winkelmandje scant

Om te voorkomen dat je in de supermarkt met een vergrootglas de kleine lettertjes op elke verpakking moet ontcijferen, is er inmiddels een handige digitale oplossing. Ter ere van de Internationale Dag van de Orang-oetan is de 'Koekjeschecker' gelanceerd. Via een simpele online tool typ je de naam van je favoriete traktatie in, waarna je in een fractie van een seconde ziet of de fabrikant gebruikmaakt van palmolie of al is overgestapt op een groenere variant. Zo geef je met een simpele wissel in je boodschappenmandje direct een heel duidelijk signaal af aan de grote koekjesfabrikanten.

Nielsen IQ marktdata, The Flower Farm Canva