Dat hoeft gelukkig niet. Ook zonder gewone melkproducten kun je voldoende calcium binnenkrijgen. Het vraagt alleen wat meer aandacht voor de keuzes die je maakt.
Waarom hebben we calcium nodig?
Calcium staat vooral bekend als een bouwstof voor sterke botten en tanden. Maar het mineraal doet meer dan dat. Het speelt ook een rol bij de normale werking van spieren, zenuwen en de bloedstolling.
Een gemiddelde volwassene heeft ongeveer 1000 milligram calcium per dag nodig. Omdat je lichaam dit mineraal niet zelf aanmaakt, moet je het uit voeding halen. Een tekort ontstaat meestal niet door één dag weinig calcium te eten, maar kan op de lange termijn wel gevolgen hebben voor je botgezondheid.
Lactose-intolerant betekent niet altijd: alle zuivel vermijden
Bij lactose-intolerantie maakt je lichaam minder van het enzym lactase aan. Dat enzym is nodig om lactose (melksuiker) te verteren. Als lactose niet goed wordt afgebroken, kan dit klachten geven zoals een opgeblazen gevoel, buikpijn, winderigheid of diarree. Toch betekent lactose-intolerantie niet automatisch dat je alle zuivel moet laten staan. De hoeveelheid lactose die iemand verdraagt, verschilt namelijk sterk per persoon. Sommige mensen kunnen bijvoorbeeld kleine hoeveelheden melk verdragen, terwijl anderen sneller klachten krijgen.
Ook zijn er zuivelproducten die van nature weinig lactose bevatten. Harde kazen, zoals Goudse kaas, bevatten bijvoorbeeld nauwelijks lactose. Tijdens het rijpingsproces verdwijnt de meeste melksuiker, terwijl het calcium behouden blijft. Daarnaast bevatten lactosevrije melk en yoghurt nog steeds calcium. Lactosevrije melk is namelijk gewone melk waarbij de lactose is afgebroken. De hoeveelheid calcium en eiwitten blijft daardoor vergelijkbaar met die van gewone melk.
Zo krijg je voldoende calcium binnen zonder gewone melk
Schrap je gewone zuivel uit je voeding? Dan zijn er gelukkig genoeg andere opties.
Kies voor calciumrijke alternatieven
Lactosevrije melk en yoghurt zijn een makkelijke vervanger voor gewone zuivel. Ook plantaardige dranken kunnen bijdragen aan je calciuminname, zoals sojadrank, havermelk of amandeldrank. Let hierbij wel op het etiket: niet elke plantaardige drank bevat van nature veel calcium. Kies daarom bij voorkeur voor varianten waaraan calcium is toegevoegd.
Handige tip: schud het pak plantaardige melk altijd goed voor gebruik. Het toegevoegde calcium kan na verloop van tijd naar de bodem zakken. Door het pak te schudden, verdeel je het mineraal weer beter door de drank.
Verrassende andere bronnen
Naast zuivel en zuivelvervangers zijn er meer manieren om aan je dagelijkse hoeveelheid calcium te komen. Veel mensen denken bij calciumrijke groenten direct aan spinazie. Spinazie bevat inderdaad calcium, maar door het hoge gehalte aan oxaalzuur neemt je lichaam daarvan relatief weinig op.
Andere producten leveren calcium dat beter beschikbaar is:
| Voedingsmiddel | Waarom is het een goede keuze? |
|---|---|
| Broccoli, paksoi en boerenkool | Deze groenten bevatten calcium en relatief weinig oxaalzuur, waardoor het lichaam het calcium beter kan opnemen. |
| Sardientjes uit blik | Als je ze met graat en al eet, leveren ze veel calcium. De graatjes zijn zacht genoeg om mee te eten. |
| Amandelen, tahin en chiazaad | Handige plantaardige bronnen die makkelijk toe te voegen zijn aan bijvoorbeeld havermout of brood. |
Vitamine D helpt bij de opname van calcium
Calcium binnenkrijgen is belangrijk, maar je lichaam moet het mineraal ook kunnen opnemen. Daar speelt vitamine D een belangrijke rol bij. Deze vitamine helpt de opname van calcium uit voeding en draagt bij aan het behoud van sterke botten. Vitamine D maakt je lichaam deels zelf aan onder invloed van zonlicht. Daarnaast komt het voor in sommige voedingsmiddelen, zoals vette vis en producten waaraan vitamine D is toegevoegd.
Wanneer is extra opletten verstandig?
De meeste mensen kunnen met een gevarieerd voedingspatroon voldoende calcium binnenkrijgen. Toch is het verstandig extra aandacht te hebben voor calcium als je volledig zuivelvrij eet en weinig verrijkte alternatieven gebruikt. Dat geldt bijvoorbeeld voor mensen die langdurig geen zuivel gebruiken zonder calciumrijke vervangers, zoals sommige mensen die volledig plantaardig eten. Ook bij groepen waarbij de botgezondheid extra aandacht vraagt, zoals ouderen, kan voldoende calcium extra belangrijk zijn.
Lactose-intolerantie betekent dus niet automatisch dat je een tekort aan calcium krijgt. Door te kijken naar welke producten je wél verdraagt en calciumrijke alternatieven te kiezen, kun je je lichaam blijven voorzien van dit belangrijke mineraal.