Minst bespoten groente en fruit: de 'Clean Fifteen' boodschappenlijst

Als je in de supermarkt staat, liggen de glanzende appels en perfecte blauwe bessen je al toe te lachen. Om ze zo mooi te krijgen – en te beschermen tegen insecten – gebruiken boeren vaak bestrijdingsmiddelen. De Amerikaanse milieuorganisatie EWG brengt daarom elk jaar de bekende 'Dirty Dozen' en 'Clean Fifteen' uit. Oftewel: de toplijsten van de meest én minst bespoten groente en fruit. En hoewel dit Amerikaanse cijfers zijn, geeft het ook ons in Nederland een heel goed idee van wat we ongemerkt op ons bord krijgen.

De wetenschappers testen de producten precies zoals wij ze thuis eten. De appels worden dus eerst netjes gewassen en de bananen worden gepeld. Toch blijken er na die wasbeurt nog regelmatig sporen van chemische middeltjes achter te blijven. De logica achter de lijstjes is eigenlijk heel simpel: eet je de schil van een product helemaal op (zoals bij een aardbei of appel), dan krijg je logischerwijs sneller wat resten binnen. Heeft een vrucht een dikke schil die direct in de prullenbak belandt (zoals een ananas of avocado)? Dan zit je van nature een stuk veiliger.

Hier zitten de meeste resten op - The Dirty Dozen

Deze soorten zijn nogal kwetsbaar, waardoor boeren ze flink moeten bespuiten tegen beestjes en schimmels. Onderzoekers vonden op deze producten dan ook de meeste resten van pesticiden. Wil je liever geen chemische middelen binnenkrijgen? Dan is het slim om juist bij déze twaalf soorten voor de biologische variant te kiezen:

1. Spinazie
2. Aardbeien
3. Boerenkool
4. Druiven
5. Perziken
6. Kersen
7. Nectarines
8. Peren
9. Appels
10. Bramen
11. Blauwe bessen
12. Aardappelen

(Tip: biologisch hoeft niet vers te zijn; de diepvriesvariant van blauwe bessen of spinazie is vaak een stuk voordeliger!)

Bekijk ook

PFAS en pesticiden op appels: moeten we ons zorgen maken? | Gezondnu

De 'Clean Fifteen': de schoonste opties in het schap

Gelukkig zijn er ook producten die glansrijk door de test kwamen en vrijwel 'schoon' bleken. Dat komt vaak door een dikke, beschermende schil of omdat de plant van zichzelf al zo sterk is dat de boer amper hoeft te spuiten. Bij deze vijftien soorten kun je dus met een gerust hart wat geld besparen en gewoon de goedkopere, niet-biologische variant in je mandje leggen:

1. Ananas
2. Suikermaïs
3. Avocado’s
4. Papaja
5. Uien
6. Diepvrieserwten
7. Asperges
8. Kool
9. Bloemkool
10. Watermeloen
11. Mango’s
12. Bananen
13. Wortels
14. Champignons
15. Kiwi

Gezond verstand in het groentepad

Natuurlijk krijgen we liever geen bestrijdingsmiddelen binnen, maar voedingsdeskundigen benadrukken dat paniek nergens voor nodig is. Groente en fruit laten staan uit angst voor een beetje gif, is voor je lichaam áltijd ongezonder. De vitamines en vezels in een 'gewone' appel of bakje aardbeien wegen nog altijd ruimschoots op tegen de nadelen.

Je kunt de restjes bovendien makkelijk zelf verminderen. Was je groente en fruit gewoon altijd even goed. Zelfs als de boer een waterafstotend spraytje heeft gebruikt, helpt stevig boenen onder de lauwe kraan (bijvoorbeeld met een borsteltje) al enorm. Zie de lijstjes hierboven dus vooral niet als strenge verboden, maar gebruik ze gewoon als een handig spiekbriefje om je boodschappengeld slim te verdelen!