Er heerst veel verwarring over de 'suikertaks'. Om de feiten van de fictie te scheiden, is het cruciaal om twee verschillende maatregelen uit elkaar te houden: een bestaande belasting op dranken en een concreet, maar nog niet definitief, voorstel voor een nieuwe suikertaks.
Het voorstel: een 'slimme' suikertaks in 2030
- Wat houdt het plan in?
Een belasting op voorverpakte producten (zowel eten als drinken) met een suikergehalte van 6% of meer. Producenten betalen deze heffing, maar de verwachting is dat de kosten worden doorberekend aan de consument. - Wat zijn de verwachte kosten?
De opbrengst wordt geraamd op ongeveer 850 miljoen euro per jaar. Omgerekend zou dit voor de consument neerkomen op een gemiddelde van iets minder dan 50 euro per persoon per jaar. Maar meer als je een grote snoeper bent.
De realiteit: de verhoogde 'limonadebelasting' sinds 2024
Wat sinds 1 januari 2024 van kracht is, is een verhoging van de bestaande verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken. Dit wordt vaak onterecht een 'suikertaks' genoemd.
- Hoe werkt deze belasting?
Het is een vast bedrag per liter en de hoeveelheid suiker speelt geen rol. Light- en zero-frisdranken worden dus even zwaar belast als de reguliere, suikerrijke varianten. - Welke uitzonderingen zijn er?
Mineraalwater is vrijgesteld van deze belasting. Ook (koe)melk en sojadrink zijn uitgezonderd, wat de vreemde situatie creëert dat suikerrijke chocolademelk géén extra belasting heeft, maar veel gezonde plantaardige dranken (zoals havermelk) wel.
De onduidelijkheden in het plan
Het voorstel voor 2030 roept nog veel vragen op, met name omdat onverpakte producten buiten schot lijken te blijven.
- Vers vs. diepvries: Lekkernijen van de bakker krijgen geen taks, maar verpakte en bevroren vruchten mogelijk wel.
- Reactie van experts: Liesbeth Velema van het Voedingscentrum hoopt op een uitzondering voor diepvriesfruit, dat vaak een gezonde en goedkopere optie is. Ze vraagt zich af: "Ontspringt de suikerrijke gevulde koek van de bakker dan de dans? We hebben nog veel vragen over de uitvoering."
De voedingsindustrie (FNLI) is kritisch. "Onze verwachting is dat een generieke suikertaks niet effectief is," aldus Pascal Hopman. Hij stelt dat het onderscheid tussen verpakt en onverpakt "een gelijk speelveld aantast en volstrekt niet effectief is."
Conclusie
Samengevat: er is een bestaande belasting op dranken die niet naar suiker kijkt. Daarnaast ligt er een serieus voorstel voor een op suikergehalte gebaseerde taks voor 2030, maar de invoering en precieze uitwerking hiervan zijn nog niet definitief en afhankelijk van een nieuw kabinet.
- NOS
- Adobe Stock