Van shakes tot repen: eiwitten zijn de ster van elke fitnesstrend. Ze helpen bij spierherstel, geven een vol gevoel en zijn favoriet bij iedereen die traint of wil afvallen. Maar steeds meer onderzoek laat zien dat te veel eiwit juist nadelige effecten kan hebben — van een overbelaste spijsvertering tot vermoeide nieren. Tijd om de balans terug te vinden.
Hoeveel eiwit heb je echt nodig?
Gemiddeld heeft een volwassene 0,8 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag nodig, zegt het Voedingscentrum. Voor fanatieke sporters mag dat wat hoger liggen: 1,2 tot 1,8 gram per kilo is voldoende voor spierherstel en opbouw. Toch gaan veel sporters daar flink overheen, vaak zonder dat ze het doorhebben. Twee shakes per dag, een bak kwark en kip bij elke maaltijd kan makkelijk oplopen tot 150 gram — en dat is veel meer dan je lichaam kan gebruiken.
Wat doet te veel eiwit in je lichaam?
Wanneer je structureel meer eiwit eet dan je nodig hebt, kan je lichaam het overschot niet opslaan. In plaats daarvan wordt het afgebroken tot energie en afvalstoffen zoals ureum, die via je nieren worden afgevoerd. Dat klinkt onschuldig, maar het betekent extra belasting voor je nieren — zeker als je daarbij weinig drinkt. Onderzoek van de Harvard T.H. Chan School of Public Health laat zien dat langdurig te veel eiwit (vooral uit rood vlees en zuivel) samenhangt met een hoger risico op nierproblemen en hart- en vaatziekten.
Spijsvertering en darmen: niet altijd blij
Eiwitrijke voeding bevat vaak minder vezels. Denk aan shakes, eieren en vlees — die vullen wel, maar missen de vezelrijke componenten uit volkoren producten en groenten. Gevolg: verstopping, een opgeblazen gevoel en trage stoelgang. Bovendien kan een hoge inname van dierlijk eiwit de balans in je darmmicrobioom verstoren. Onderzoek van Wageningen University wijst uit dat dit op termijn je weerstand en darmgezondheid kan verzwakken.
Meer eiwit ≠ meer energie
Een ander hardnekkig misverstand: dat extra eiwit je fitter maakt. Te veel eiwit kan juist leiden tot vermoeidheid en concentratieproblemen, omdat je lichaam meer energie verbruikt voor de afbraak van eiwitten en het verwerken van stikstofafval. Vooral bij te weinig koolhydraten voel je dat effect sneller: je spieren hebben brandstof nodig, geen eindeloze stroom aminozuren.
De slimme balans
Wil je spieren opbouwen of op gewicht blijven, dan draait het niet om 'zoveel mogelijk eiwit', maar om goede timing en spreiding. Eet bij elke maaltijd iets van eiwit (zoals kwark, peulvruchten of vis), maar vul de rest van je bord met groenten, volkoren producten en gezonde vetten. Zo ondersteun je spiergroei, hormonen én je darmen — zonder je lichaam te overbelasten.
De conclusie
Eiwit is onmisbaar, maar niet grenzeloos gezond. Meer is niet altijd beter — zeker niet als het ten koste gaat van vezels, vetten of variatie. Het geheim van een sterk, energiek lichaam? Eet genoeg eiwit, maar niet té veel.
- Times of India, Voedingscentrum, Harvard Health, National Institutes of Health, Wageningen University & Research, University of Pennsylvania
- Canva