Denk je dat het wel meevalt met de hoeveelheid zoetigheid die jij dagelijks consumeert? Grote kans dat je onbewust wordt gestuurd door een onzichtbare zoetvloed in je voeding. Uit representatief onderzoek van PanelWizard, uitgevoerd in opdracht van het Diabetes Fonds, blijkt namelijk dat ruim de helft van de Nederlanders (52,8 procent) de eigen suikerinname fors lager inschat dan deze in werkelijkheid is. We gaan er massaal vanuit dat we dagelijks maximaal zes suikerklontjes aan toegevoegde suikers binnenkrijgen. De harde realiteit? Onze werkelijke inname ligt gemiddeld op twaalf klontjes per dag. Dat is minstens twee keer zoveel als gedacht en telt op naar zo'n achtentachtig suikerklontjes per week.
Waarom vooral vrouwen en zestigplussers hun suikerconsumptie te laag inschatten
De cijfers uit deze recente peiling laten een breder maatschappelijk patroon zien waarin bewuste keuzes behoorlijk worden bemoeilijkt door de hoe onze voedselomgeving eruit ziet. Vooral vrouwen en zestigplussers blijken hun inname net iets te optimistisch in te schatten. Waar de helft van de mannen denkt netjes onder de grens van zes klontjes te blijven, ligt dat percentage bij vrouwen op bijna 57 procent. Onder zestigplussers schat zelfs bijna twee derde de eigen inname te laag in. Het Diabetes Fonds grijpt deze resultaten aan om de Nationale Suiker Challenge te lanceren, die loopt van 8 tot en met 14 juni 2026. Dit initiatief helpt deelnemers een week lang op weg om extra suikers volledig te skippen, wat zorgt voor direct meer grip op je dagelijkse voedingspatroon.
Waarom de motivatie om minder toegevoegde suikers te vermijden vaak strandt op het etiket
Dat we de werkelijkheid zo uit het oog verliezen, heeft overigens weinig te maken met een gebrek aan motivatie. Het overgrote deel van de Nederlanders - zo'n 72 procent - geeft aan juist heel graag minder suiker te willen eten en drinken, en bijna de helft zoekt daar actieve hulp bij. Het echte knelpunt zit in de onzichtbaarheid van de ingrediënten. Suiker zit allang niet meer alleen in overduidelijke traktaties zoals gebak of frisdrank. Het zit verstopt in alledaagse, ogenschijnlijk gezonde producten, waardoor je gedurende de dag ongemerkt een flinke suikertax opbouwt. Wie structureel minder toegevoegde suikers vermijden wil, zal dus eerst de weg moeten vinden in het doolhof van productetiketten.
De achtergrond van verborgen suikers in hartige producten
Die zoektocht is belangrijk, want de structurele consumptie van extra suikers hangt samen met een verhoogd risico op de ontwikkeling van overgewicht en diabetes type 2. De impact hiervan op de Nederlandse volksgezondheid is fors: momenteel hebben 1,1 miljoen mensen de diagnose diabetes type 2, terwijl naar schatting 400.000 mensen met de aandoening rondlopen zonder dat zij zich daarvan bewust zijn. Daarnaast lopen nog eens 1,4 miljoen Nederlanders met prediabetes een verhoogd risico om de ziekte daadwerkelijk te ontwikkelen. Jaarlijks krijgen we via onze voeding gemiddeld zo'n 18 kilo aan extra suikers binnen. Dat zijn pure energieleveranciers die de teller snel laten oplopen, maar helaas nauwelijks vitaminen, mineralen of vezels leveren.
Wat experts zeggen over de wisselwerking tussen marketing en etiketten
Volgens Neeke Smit, diëtist bij het Diabetes Fonds, is het volkomen logisch dat we het overzicht kwijtraken. Uit de data blijkt dat driekwart van de Nederlanders het knap ingewikkeld vindt om te beoordelen of een product veel of weinig suiker bevat. De voedingsindustrie maakt namelijk gebruik van meer dan vijftig verschillende schuilnamen voor suikers op de ingrediëntenlijst. Smit legt uit dat suiker onverwacht vaak wordt toegevoegd aan hartige producten zoals kant-en-klare pesto, kipfilet, hummus en diverse sauzen. Hierdoor ontstaat een onbewuste sturing waarbij je denkt een verantwoorde, hartige keuze te maken, terwijl er ondertussen stiekem suikers aan je menu worden toegevoegd.
Hoe je suikers op het etiket herkent en gezondere keuzes maakt
Om meer grip te krijgen op wat er écht in je winkelmandje belandt, adviseren voedingsdeskundigen om de verleidelijke marketingboodschappen op de voorkant links te laten liggen. Draai het product om en scan de ingrediëntenlijst op de achterzijde. Experts hanteren hierbij drie gouden vuistregels. Ten eerste is de volgorde van de ingrediënten leidend: het bestanddeel dat het meest is gebruikt, staat altijd vooraan. Ten tweede helpt een handig taalkundig ezelsbruggetje: vrijwel elke benaming die eindigt op –stroop, -siroop of –ose (zoals fructose en glucose) is een synoniem voor suiker. Ten slotte adviseren experts om bewerkte producten, zoals mueslirepen en pakjes kruidenmixen, vaker te vervangen door onbewerkte alternatieven. Denk aan groente, vers fruit en ongezoete zuivel; daarin worden van nature aanwezige suikers slim gecombineerd met essentiële vezels en goede bouwstoffen.