De belangrijkste reden voor dit onderscheid is dat er duizenden soorten schimmels bestaan. De meeste daarvan zijn gelukkig onschuldig, stelt Marcel Zwietering, hoogleraar levensmiddelenmicrobiologie aan de Wageningen University, in Het Parool. Sterker nog, veel producten die we dagelijks eten, zijn het resultaat van een gecontroleerd proces met micro-organismen.
Denk aan yoghurt (gefermenteerde melk), salami of de blauwe aders in Roquefortkaas. Voor deze producten worden specifieke, 'goede' schimmels en bacteriën gebruikt waarvan we zeker weten dat ze veilig zijn en een lekkere smaak geven.
Niet alle schimmels zijn gelijk
De willekeurige schimmel die op je brood of fruit groeit, is echter een ander verhaal. Hoewel de kans klein is dat je er direct ziek van wordt, is het risico er wel. Sommige schimmels produceren namelijk gifstoffen (mycotoxinen) die kunnen leiden tot misselijkheid of diarree. Nog belangrijker: bij regelmatige consumptie kunnen sommige van deze stoffen op de lange termijn zelfs kankerverwekkend zijn. Het advies is dus om dat risico niet te nemen.
De vuistregel: hard of zacht?
Oké, weggooien is dus vaak de veiligste optie. Maar moeten we dan echt alles direct in de kliko gooien? Jaarlijks gooien we per persoon immers zo'n 33 kilo aan voedsel weg.
Volgens hoogleraar Zwietering hangt het af van de structuur van het product. De vuistregel is simpel: hoe zachter en vochtiger het product, hoe dieper de schimmel kan doordringen. Schimmels bestaan namelijk uit een netwerk van onzichtbare schimmeldraden die veel verder kunnen reiken dan het zichtbare plekje aan de oppervlakte. In zachte producten verspreiden deze draden (en eventuele gifstoffen) zich razendsnel.
| Productsoort | Actie | Reden |
|---|---|---|
| Zachte producten (brood, zacht fruit, jam, smeerkaas) | Direct weggooien | Schimmeldraden en gifstoffen verspreiden zich onzichtbaar door het hele product. |
| Harde producten (harde kazen, harde groenten zoals wortel) | Ruim wegsnijden (min. 2-3 cm rond de plek) | De schimmel kan moeilijk doordringen in de dichte structuur van het product. |
| Gekookte restjes, vlees, noten | Direct weggooien | Dit zijn kwetsbare producten waar schimmels en bacteriën makkelijk in groeien. |
Conclusie: bij twijfel, neem geen risico
Een klein plekje op een harde Parmezaanse kaas kun je dus gerust ruim wegsnijden. Maar dat beschimmelde brood of die perzik met een donzig plekje? Die kun je beter weggooien. Het is een kleine moeite om voedselverspilling te voorkomen door slim in te kopen, maar als het op schimmel aankomt, is voorzichtigheid geboden.