De snackbar om de hoek is niet direct de plek voor een vitaminerijke salade, dat weten we wel. Maar soms snak je na een lange week simpelweg naar de geur van vers vet en een goudgele hap. Als je op zo'n moment besluit om toe te geven aan je trek, hoef je daar echt niet direct een schuldgevoel over te hebben. Het Voedingscentrum noemt frituursnacks niet voor niets een prima 'weekkeuze', mits je de rest van de week gewoon gebalanceerd eet. Toch zit er achter die glazen vitrine een wereld van verschil tussen de verschillende snacks. Als de vlam in de pan slaat qua trek, helpt het om te weten wat je precies bestelt. Sommige snacks leveren namelijk ongemerkt twee keer zoveel calorieën en zout als hun buren in de frituurpan. Tijd om de frituurcijfers eens eerlijk naast elkaar te leggen en op zoek te gaan naar de minst ongezonde snack in de snackbar.
Waarom de frikandel en kroket verrassende concurrenten zijn
Wanneer we de klassiekers met elkaar vergelijken, vallen de cijfers direct op. De frikandel is met slechts 181 calorieën na bereiding de absolute koploper als het gaat om de laagste energiewaarde. Maar dat betekent niet automatisch dat dit de meest verantwoorde keuze is. Een frikandel bevat namelijk relatief veel zout (1.8 gram) en verzadigde vetten. De kroket heeft met 190 calorieën een fractie meer energie in huis, maar scoort fysiologisch gezien beter op de vetzuursamenstelling en bevat aanzienlijk minder zout (1 gram). Er is een duidelijke wisselwerking tussen de ingrediënten: de kroket wint het op zout en vet, terwijl de frikandel de suikerschaal (slechts 0.6 gram) weet te winnen omdat hij geen gepaneerd jasje heeft.
De vegetarische illusie van de bamischijf en kaassoufflé
Veel mensen denken onbewust dat een snack met bami, nasi of kaas een gezondere, vegetarische keuze is. Dat is helaas een hardnekkig misverstand. Hoewel de bamischijf met 193 calorieën prima lijkt te scoren, is het door de verwerkte noedels en kruidenmixen wel een enorme zout- en suikerbom. De kaassoufflé is met 205 calorieën en ruim 13 gram vet (waarvan veel verzadigd) eveneens een zware belasting voor je cholesterol. Het deegjasje zuigt zich tijdens het frituren namelijk helemaal vol met vet. Als je echt een vegetarisch alternatief zoekt, is de groentekroket of een grote loempia met groenten vaak een veel slimmere en lichtere keuze voor je maag.
Het broodje en de saus als onzichtbare dikmakers
Naast de snack zelf, beïnvloedt ook de presentatie het uiteindelijke calorie-aantal enorm. Een losse kroket is 190 calorieën, maar bestel je een broodje kroket, dan schiet de teller direct omhoog naar 335 calorieën. Het witte bolletje voegt extra suikers toe zonder dat het vezels levert die je verzadiging geven. Er is dus een sterke relatie tussen hoe je snackt en hoe vol je daarna zit. Wil je toch dat broodje? Vraag dan bij de snackbar om een volkoren variant. Dat levert je zenuwstelsel tenminste nog wat nuttige vezels op. En vergeet de saus niet: een flinke dot mayonaise verdubbelt de vetwaarden van je patatje in één klap, terwijl ketchup of curry een fysiologisch veel lichtere optie is om je snack mee op te leuken.
Geniet met mate
De conclusie is gelukkig heel mild: een bezoekje aan de snackbar hoeft je gezonde leefstijl echt niet in de weg te staan, zolang je er bewust van geniet. Kies bij voorkeur voor een losse snack zonder broodje, wees matig met de mayonaise en wissel die vette hap de rest van de week af met voldoende verse groenten en fruit op je bord.