Van klei eten tot obsessief ‘puur’ leven: 5 vreemde eetstoornissen uitgelicht

1. Pica: de onweerstaanbare drang naar het niet-eetbare

Stel je voor dat je een onbedwingbare trek hebt in dingen die absoluut geen voedsel zijn. Dat is de realiteit voor mensen met Pica. Dit gaat veel verder dan een kind dat uit nieuwsgierigheid iets in zijn mond stopt. Het is een aanhoudende, dwangmatige stoornis.

• Wat men eet: De objecten variëren van aarde, klei en haar tot verfschilfers, zeep, en zelfs scherpe voorwerpen zoals glas of batterijen.
• De verborgen gevaren: De risico’s zijn enorm. Denk aan ernstige darmblokkades, loodvergiftiging door verf, interne bloedingen en acute medische noodgevallen.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Pica wordt vaak gelinkt aan voedingstekorten (zoals ijzergebrek), maar ook aan ontwikkelingsstoornissen. Het is een duidelijk signaal dat er onderliggend iets ernstigs aan de hand is.

2. Orthorexia: wanneer ‘gezond’ eten ongezond wordt

We willen allemaal gezond leven, toch? Maar wat als deze wens doorslaat in een totale obsessie? Bij Orthorexia Nervosa ligt de focus niet op de hoeveelheid eten, maar op de vermeende puurheid ervan. Alles wat als 'slecht' of 'onrein' wordt bestempeld, moet koste wat het kost vermeden worden.

• Hoe het eruitziet: Een extreem restrictief dieet, waarbij suikers, vetten, gluten, of bewerkt voedsel volledig worden verbannen. Sociale situaties zoals uit eten gaan worden een bron van intense stress.
• Het sluipende gevaar: Hoewel het begint met goede bedoelingen, leidt orthorexia tot sociale isolatie, extreme schuldgevoelens en ironisch genoeg, ernstige voedingstekorten. Het kan een voorloper zijn van anorexia.

3. ARFID: meer dan alleen een ‘lastige eter’

Iedereen kent wel een ‘lastige eter’. Maar ARFID (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder) is van een andere orde. Mensen met ARFID vermijden voedsel niet vanwege hun gewicht of lichaamsbeeld, maar door een diepgewortelde angst of afkeer.

• De oorzaken: Dit kan komen door een extreme gevoeligheid voor textuur, geur of smaak, een traumatische ervaring (zoals bijna stikken), of een algemeen gebrek aan interesse in eten.
• De serieuze gevolgen: Het dieet is vaak zo beperkt (soms maar 5-10 verschillende producten) dat het leidt tot ernstig ondergewicht, groeiproblemen en een tekort aan essentiële voedingsstoffen, soms met sondevoeding als gevolg.

Bekijk ook

ADHD, anorexia en je darmen: de verrassende link die alles kan veranderen | Gezondnu

Je hele humeur, je angsten en zelfs je onrust beginnen misschien niet in je hoofd, maar een stuk lager.

4. Nachtelijk eetsyndroom (NES): de eetbuien als de zon onder is

Voor mensen met het Nachtelijk Eetsyndroom is de avond en nacht een periode van controleverlies. Ze hebben overdag nauwelijks honger, maar consumeren meer dan 25% van hun dagelijkse calorieën na het avondeten. Vaak worden ze 's nachts wakker met een onweerstaanbare drang om te eten, omdat ze anders de slaap niet meer kunnen vatten.

• Kenmerken: Geen eetlust bij het ontbijt, nachtelijke slapeloosheid die alleen door eten wordt verholpen, en gevoelens van schaamte en schuld.
• De impact: NES leidt vaak tot overgewicht, slaapstoornissen en depressieve gevoelens door het constante gevoel van controleverlies.

5. Diabulimia: de levensgevaarlijke link met diabetes

Misschien wel een van de gevaarlijkste vormen van verstoord eetgedrag is ‘Diabulimia’. Dit is geen officiële diagnose, maar een term voor een eetstoornis bij mensen met type 1 diabetes. Om gewicht te verliezen, manipuleren ze bewust hun insulinedosering.

• Hoe het werkt: Door opzettelijk te weinig insuline te spuiten, kan het lichaam suikers niet opnemen. Deze calorieën verlaten het lichaam via de urine, wat snel gewichtsverlies veroorzaakt.
• De dodelijke risico's: De gevolgen zijn catastrofaal. Van onomkeerbare schade aan zenuwen, ogen en nieren tot een levensbedreigende verzuring van het bloed (ketoacidose), coma en overlijden.

Meer dan een 'rare gewoonte': zoek hulp

Deze eetstoornissen mogen dan bizar klinken, ze zijn een uiting van diepe psychische pijn en brengen ernstige gezondheidsrisico's met zich mee. Ze zijn meer dan een 'slechte gewoonte' of 'aandachttrekkerij'.

Herken je flarden van dit gedrag bij jezelf of maak je je zorgen om iemand in je omgeving? Weet dat er hulp is. Schaamte is een grote drempel, maar erover praten is de eerste, moedige stap. De huisarts is altijd een laagdrempelig en vertrouwelijk startpunt voor advies en een doorverwijzing.