Voeding

Verboden pesticiden ontdekt bij AH en Jumbo: check direct je keukenkastje!

Schrikken: voedselwaakhond Foodwatch heeft resten van verboden pesticiden aangetroffen in alledaagse producten bij Albert Heijn en Jumbo. Dit moet je weten over de 'gifboomerang'.

Maria Mulder
3 minuten
Boodschappen en supermarkt
Verboden pesticiden ontdekt bij AH en Jumbo: check direct je keukenkastje!

Heb jij een potje paprikapoeder, een pak rijst of een doosje thee van Albert Heijn of Jumbo in de kast staan? Dan is de kans helaas aanwezig dat daar sporen van bestrijdingsmiddelen in zitten die in de Europese Unie streng verboden zijn. Uit een verontrustend nieuw onderzoek van voedselwaakhond Foodwatch blijkt dat de schappen van onze grootste supermarkten vol liggen met producten die resten van illegale gifstoffen bevatten. In een aantal gevallen liggen de concentraties zelfs ver boven de wettelijk toegestane grens.

Foodwatch liet in totaal 64 alledaagse producten in vier verschillende landen testen in het laboratorium. De resultaten zijn op z'n zachtst gezegd schokkend: in maar liefst 49 van de 64 onderzochte producten werden pesticideresten aangetroffen. Het pijnlijkste detail? In 45 van die gevallen ging het om bestrijdingsmiddelen die binnen de Europese Unie helemaal niet gebruikt mogen worden vanwege de risico's voor de volksgezondheid en het milieu.

Groot alarm in het kruidenrek

Wie de testresultaten inziet, schrikt met name van de categorieën paprikapoeder, chili en komijn. Elk afzonderlijk getest monster in deze productgroepen bevatte resten van niet-toegelaten gifstoffen. De absolute 'koploper' in negatieve zin is het milde paprikapoeder van het bekende merk Verstegen. In slechts één enkel monster van dit product werden maar liefst 18 verschillende soorten pesticiden aangetroffen. De helft daarvan staat op de zwarte lijst van de EU.

In totaal bleken veertien van de onderzochte supermarktproducten de wettelijke grenswaarden zo hard te overschrijden, dat ze volgens de huidige wetgeving per direct uit de schappen gehaald zouden moeten worden. Onder de aangetroffen stoffen bevinden zich onder andere chloorfenapyr, bifenthrin en beruchte, bijendodende insectengifstoffen zoals clothianidine en imidacloprid.

Hoe werkt de 'gifboomerang'?

Je vraagt je waarschijnlijk af hoe stoffen die hier ten strengste verboden zijn, toch op jouw bord kunnen belanden. Foodwatch legt hiermee een bizar juridisch gat in de Europese wetgeving bloot, dat ook wel de 'gifboomerang' wordt genoemd. Uit officiële gegevens van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) blijkt dat Europese lidstaten deze gevaarlijke chemische middelen nog altijd op grote schaal produceren en exporteren naar landen buiten de EU.

In die landen - waar de regels vaak minder streng zijn - spuiten boeren het gif op de gewassen. Vervolgens kopen onze supermarkten diezelfde rijst, thee en kruiden weer op om ze in Nederland in de winkel te leggen. Wat we hier wegsturen omdat het te gevaarlijk is, komt via onze import dus met een harde zwaai weer terug in onze eigen winkelwagentjes.

Wat moet er nu gebeuren?

Foodwatch-directeur Nicole van Gemert is onverbiddelijk over de resultaten en noemt de situatie onaanvaardbaar. De organisatie eist dat supermarkten hun verantwoordelijkheid nemen en hun leveranciers dwingen om zich aan de veiligheidsnormen te houden. Daarnaast ligt er een dringende oproep aan de Europese Unie om de export van verboden chemicaliën wereldwijd aan banden te leggen. De burgerpetitie tegen deze praktijken is inmiddels al door meer dan 115.000 mensen ondertekend.

Wil je als consument zelf het heft in handen nemen en het risico op deze verboden stoffen minimaliseren? Dan kun je met deze praktische tips je winkelgedrag aanpassen:

  • Kies vaker voor biologisch: Biologische rijst, thee en kruiden worden streng gecontroleerd en geproduceerd zonder het gebruik van synthetische en chemische pesticiden.
  • Was en spoel grondig: Hoewel je kruiden en thee niet kunt afspoelen, helpt het bij producten zoals rijst altijd om deze voor het koken meermaals grondig te wassen in koud water om eventuele oppervlakkige resten te verminderen.
  • Volg de waarschuwingen: Houd de officiële kanalen van de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) en de supermarkten in de gaten voor eventuele officiële terugroepacties van de specifieke verontreinigde batches.

Het is duidelijk dat de controle op onze voedselketen scherper moet. Tot die tijd is bewust kiezen in de supermarkt de beste manier om jezelf en je gezin te beschermen.