Wat het écht betekent als de WHO je plakje ham 'kankerverwekkend' noemt

Oké, naar de feiten: hoe zit het met die classificatie?

Het klopt. De IARC, de gespecialiseerde kankeronderzoekstak van de WHO, heeft bewerkt vlees ingedeeld in Groep 1: "kankerverwekkend voor de mens". In diezelfde groep vind je ook stoffen als tabaksrook en asbest.

Maar precies hier ontstaat de verwarring. Deze indeling zegt niets over hoe gevaarlijk iets is, maar alles over hoe zeker de wetenschap ervan is. Het bewijs dát bewerkt vlees de kans op kanker kan verhogen, is net zo ijzersterk als het bewijs voor roken. Concreet stelden de onderzoekers vast dat elke 50 gram bewerkt vlees die je dagelijks eet, de kans op darmkanker met circa 18% verhoogt.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Wat is het verschil met een biefstukje?

Het IARC maakt een duidelijk onderscheid tussen bewerkt vlees en rood vlees. Onder rood vlees valt al het spiervlees van zoogdieren, zoals rund-, varkens- en lamsvlees. Rood vlees is ingedeeld in Groep 2A: "waarschijnlijk kankerverwekkend". Het bewijs is hier dus minder sterk dan bij bewerkt vlees. Bewerkt vlees is vlees dat een behandeling heeft ondergaan zoals roken, zouten of het toevoegen van conserveringsmiddelen. Het gaat dus om alle soorten worst, ham, salami, knakworstjes en paté.

Bekijk ook

Hoopvolle stap in strijd tegen agressieve borstkanker: wetenschappers vinden zwakke plek | Gezondnu

Er is een belangrijke doorbraak in de strijd tegen een van de moeilijkst te behandelen soorten borstkanker. Argentijnse wetenschappers hebben de 'motor' achter deze agressieve tumor gevonden.

Waarom is juist bewerkt vlees een probleem?

Het venijn zit hem in de bewerking. Om vleeswaren hun kleur, smaak en houdbaarheid te geven, wordt vaak nitriet of nitraat toegevoegd. Deze stoffen kunnen in je lichaam worden omgezet in nitrosamines, en dat zijn de stofjes die cellen in je darmwand kunnen beschadigen. Daarnaast kan ook verhitting op hoge temperatuur (denk aan een knapperig gebakken plakje spek of een worstje van de barbecue) zorgen voor extra schadelijke verbindingen.

Het advies: hoe maak je een gezonde keuze?

Moet je vleeswaren nu volledig afzweren? Nee, dat is niet nodig. De officiële richtlijn van het Voedingscentrum in Nederland is helder: eet zo min mogelijk bewerkt vlees. Het gaat erom dat het geen dagelijkse gewoonte wordt.

Zie het als een 'genietmomentje' in plaats van standaard beleg. Door bewust te kiezen en vaker te variëren, maak je al een groot verschil. Hier zijn een paar simpele wisseltips voor op brood:

• Plantaardig: Hummus, groentespread, avocado, pindakaas of een andere notenpasta.
• Vis: Makreel, tonijn of zalm (vers of uit blik).
• Zuivel & Ei: Een gekookt eitje, hüttenkäse of een plak kaas (met mate).
• Onbewerkt vlees: Rosbief of (zelfgemaakte) kipfilet.

Zo houd je je voeding niet alleen spannend en lekker, maar verlaag je op een eenvoudige manier je risico en zorg je beter voor je lichaam.