Tijd. De één heeft er zeeën van, de ander altijd een gebrek. Als je altijd maar het gevoel hebt dat de tijd je inhaalt, opslokt en je dus nooit tijd genoeg hebt, wordt het vooral tijd om pas op de plaats te maken. Deze vijf sleutelvragen wijzen je de weg naar een minder volle agenda. Minder moeten, meer vrije tijd!

Vraag 1: Ben je echt wel zo druk als je denkt dat je bent?

Tijd is een gek ding en al klagen we over tijdsdruk en stress: we hebben het als Nederlanders zo slecht nog niet. In verhouding tot vijftien andere Europese landen besteden wij de minste tijd (zes uur per dag in totaal) aan betaald werk, de zorg voor kinderen en het huishouden, meldt socioloog Mariëlle Cloïn op de site Sociale Vraagstukken. Tel daar nog eens acht uur en tien minuten slaap per dag bij op, de gemiddelde nachtrust, en dan blijft er elke 24 uur nog negen uur en vijftig minuten over voor ‘vrij spel’. Best een hoop. Dat laat al zien dat we ons druk kunnen voelen zonder het echt te zijn. Desalniettemin kan ook dat gevoel de nodige stress geven. Tijdsdruk is niet alleen een objectief gegeven is, maar vooral ook iets subjectiefs. De een kan meer hebben dan de ander. “Zo roepen mensen die met pensioen zijn vaak dat ‘ze drukker zijn dan ooit’”, geeft Lidewy Hendriks, psycholoog bij MIND en Korrelatie, als voorbeeld. “Maar zijn ze dat daadwerkelijk? Of hebben ze misschien minder energie en overzicht, waardoor alles meer tijd en moeite lijkt te kosten?”

Vraag 2: Hoeveel prop jij in je vrije tijd?

Opvallend is dat we zelfs onze vrije tijd zo vol mogelijk willen proppen. Tenminste, het is voor mij altijd een heel gepuzzel om vrienden en familie bij elkaar te krijgen tijdens verjaar- en feestdagen vanwege die volle agenda´s. Waar zijn we zo druk mee? Uit het onderzoeksoverzicht van Cloïn blijkt dat de wetenschap ook mantelzorg en vrijwilligerswerk onder de noemer ‘vrije tijd’ scharen. Niet per definitie de meest ontspannende bezigheden. De overige vrij uurtjes brengen we graag actief door met sport en andere hobby’s. Nederlanders zijn dan ook bepaald niet lui, oordeelt Cloïn. “Sterker nog, we stoppen het liefst elke minuut vol”, is de ervaring van Hendriks.

Vraag 3: Mag je van jezelf niksen?

Niksen wordt in Nederland gezien als niet oké, aldus Hendriks. “De cultuur is er niet naar. Als je in Mexico in een hangmat ligt, gaat die duim omhoog: ‘Goed bezig!’ Dat zie ik hier niet zo snel gebeuren. Zinloos voor je uitstaren of een beetje dagdromen is eigenlijk not done. Dat mag alleen tijdens een cursus mindfulness bijvoorbeeld, omdat we daar met elkaar het labeltje ‘nuttig’ aan hebben gehangen, terwijl je met gewoon voor je uitstaren misschien wel precies hetzelfde bereikt.”

Vraag 4: Is druk zijn goed voor je imago?

Druk zijn of dat roepen, is goed voor je imago. Hendriks: “Met zo’n volle, uitpuilende agenda laat je zien dat je geliefd bent, dat je ambitieus en ondernemend bent. Kortom, dat je een leuk leven hebt.” Een lege agenda hebben, staat al gauw symbool voor een leeg leven. Het geeft de indruk dat je eenzaam bent of dat je je tijd niet nuttig weet te besteden. Of, zoals Hendriks het noemt: “Dat je buiten de samenleving staat.”

Vraag 5: Waarom maakt niemand zijn agenda leger?

Hendriks: “Alsmaar doorgaan en je tijd volplannen werkt enorm zelfbekrachtigend. Je krijgt het gevoel dat je veel doet, dat je goed bezig bent en een hoop bereikt. Bovendien is je omgeving ook onder de indruk: ‘Hoe krijg je dat allemaal voor elkaar?’ Vanuit de buitenwereld ontvang je respect en bewondering. Dat je continu gejaagd bent, steeds weer hoofdpijn hebt of een zere rug neem je voor lief.” Het is fijn om bewonderd te worden en dus gaan we vooral nog even door.