Een vriendin vertelt iets grappigs en even later biggelen er tranen over je wangen. Heel herkenbaar, maar hoe werkt dat eigenlijk? Zijn alle tranen hetzelfde? En is het echt waar dat vrouwen vaker hun tranen de vrije loop laten dan mannen?

Of het nu door een flauwe grap komt of een hilarische film: soms rollen de tranen over je wangen omdat iets zó grappig is. Hoe werkt dat? Onderzoekers van de Yale-universiteit in Amerika ontdekten dat we gaan huilen van het lachen om intense gevoelens onder controle te houden en de emotionele balans in het lichaam te herstellen. Wanneer een emotie te krachtig is, proberen de hersenen die weer naar een gezond niveau te brengen door het lichaam in een andere richting te duwen. Je ervaart dan een tegengestelde emotie. Andersom kan het dus ook: huilen en ineens gaan (schater)lachen. Er wordt ook gespeculeerd dat door het samenknijpen van je ogen tijdens het lachen als reflex tranen vrijkomen.

Tranen onder de microscoop

Dat geen traan hetzelfde is, ontdekte fotograaf Rose-Lynn Fisher. Ze vergeleek verschillende tranen onder een microscoop en ontdekte dat tranen van geluk, tranen van verdriet en tranen door het snijden van uien er anders uitzien. Tranen van verdriet lijken onder de microscoop op een luchtfoto van een overstroomd gebied, die van geluk op een vrolijk abstract schilderij en tranen door het snijden van uien op sneeuwkristallen.

Drie soorten tranen

Wist je dat er meer dan één type tranen bestaat? Er zijn drie soorten tranen: de basale tranen, reflextranen en natuurlijk de emotionele tranen als we lachen, huilen of woedend zijn.

1. Basale tranen

Zonder dat we het doorhebben, creëren we één microliter basale tranen per minuut. Deze tranen worden geproduceerd door de kleine kliertjes in het slijmvlies van het oog en bevatten bacteriedodende stoffen die het oog beschermen, voeden en bevochtigen. Basale tranen zorgen er ook voor dat we scherp kunnen zien. Iedere keer dat je knippert, komt een nieuw laagje vocht over het hoornvlies te liggen.

2. Reflextranen

Reflextranen schieten in actie wanneer we worden blootgesteld aan een vuiltje in ons oog, bij het snijden van een ui of door harde wind. Op dat moment worden de optische gevoelszenuwen aan de binnenzijde van het hoornvlies geprikkeld. Er vormen zich dan, als in een reflex, tranen onder het ooglid. Je kunt deze tranen ook wel ‘opruimtranen’ noemen, want ze spoelen geïrriteerde ogen schoon en helpen zo de oogbol beschermen.

3. Emotionele tranen

Als laatste kennen we uiteraard de emotionele tranen. Tranen van blijdschap, verdriet of woede. Deze tranen gaan stromen wanneer de grote traanklieren daarvoor signalen ontvangen vanuit de traankern in de hersenen. Emotionele tranen bevatten hormonen met een pijnstillende werking, zoals corticotropine, leucine en prolactine.

Vrouwen huilen vaker dan mannen

Het is geen cliché maar echt waar: vrouwen huilen vaker dan mannen. Vrouwen laten gemiddeld twee tot vier keer per maand hun tranen de vrije loop en mannen ongeveer eens in de twee maanden. Een huilbui van een vrouw duurt gemiddeld 6 minuten, die van een man 2 tot 4 minuten. En de tranen gaan bij 65 procent van de vrouwen over in snikken, bij mannen zou dat slechts bij 6 procent het geval zijn. Het verschil tussen mannen en vrouwen is voor een deel biologisch te verklaren. Het vrouwelijke hormoon prolactine werkt drempelverlagend om te huilen en het mannelijke hormoon testosteron werkt juist drempelverhogend. Daarnaast komen vrouwen vaker in aanraking met emotionele prikkels. Ze kijken vaker naar tranentrekkers en lezen meer sentimentele boeken.