Je zegt je collega’s gedag en haalt opgelucht adem: je mag welverdiend op vakantie. De koffers zijn ingepakt, de vliegtickets liggen klaar en de hond logeert bij de familie. Geen stress! Althans, dat zou je verwachten. Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 6 werknemers last heeft van vakantiestress. Psycholoog Lidewy Hendriks geeft haar beste tips.

Vakanties zijn bedacht om te ontspannen. Sterker nog: onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen toonde aan dat vakantie nemen goed is voor de gezondheid en het algemene welbevinden. De werkelijkheid is alleen wat minder relaxed.

“Alles kan leuker, mooier en beter, die norm hanteren we ook op onze vakantie. En op vakantie verplichten we onszelf ook nog eens om te ontspannen”, zegt Hendriks, psycholoog bij MIND en Korrelatie. “Onthoud: niks moet. Door de druk die we ervaren kan vakantie juist ruzies, lichamelijke klachten en zelfs een depressie veroorzaken. Dit geldt zeker voor mensen die ontzettend toeleven naar die ene vakantie ‘omdat het dan eindelijk tijd is voor ontspanning’. Tot op het laatste moment werken zij hard. Zo hard, dat ze de eerste dagen van hun vakantie fysieke klachten krijgen, zoals migraine. Een enkeling heeft zelfs het gevoel in een zwart gat te vallen.”

Ontspan het hele jaar door

Ontspannen op vakantie gaan kun je leren, stelt Hendriks. Hoe dan? “Klinkt simpel: door het hele jaar door tijd te nemen om te ontspannen. Leer pauzes te nemen en je grenzen aan te geven. En leg de lat niet zo hoog.” Het begint al bij het plannen van een vakantie. Je moet zo vroeg mogelijk boeken en de bestemming moet perfect zijn. Wordt het een strandvakantie in Griekenland of toch drie weken op de camping in Frankrijk? En waar laten we de hond logeren?

Slapeloze nachten in plaats van voorpret

Stress voorafgaand aan de vakantie is één van de vormen van vakantiestress. Wat eigenlijk voorpret zou moeten zijn, kan voor slapeloze nachten zorgen. “De beslissingen die een half jaar van te voren al genomen moeten worden, kunnen de pret behoorlijk bederven. Alles moet perfect zijn en tot in de puntjes geregeld. Vakantiestress is iets waar we allemaal last van kunnen hebben. Mijn tip is: laat niet al het geluk van die ene vakantie afhangen.”

Valt het tegen? Focus je op kleine dingen

Want, weet Lidewy Hendriks, als je al je verwachtingen zet op die ene vakantie, komen hoge verwachtingen om de hoek kijken. Na uren reizen, eindelijk op je vakantiebestemming aangekomen, oogt de zee veel minder blauw dan op de foto en is het appartement veel kleiner. “Als je verwachtingen tegenvallen kan dit voor stress zorgen tijdens de vakantie. Je houding is ontzettend belangrijk. Loopt het allemaal minder fijn dan gehoopt? Focus je dan op de kleine dingen waar je wel blij van wordt, zoals de ondergaande zon of het heerlijke eten. Richt je vooral niet op de grote plannen die in het water zijn gevallen. Kijk wat er wel is en wat niet hoeft en moet. Aan alles zit een positieve kant.”

Geef elkaar de ruimte

Die hoge vakantieverwachtingen gaan ook richting onze partner, vrienden en kinderen. Een vakantie als de jaarlijkse test voor je relatie of vriendschap. “Dat kan zeker kloppen”, stelt Lidewy Hendriks. “Ineens zit je vierentwintig uur op elkaars lip. Je ontdekt gewoontes van een ander en dat kan voor irritaties zorgen. Net als dat je het idee hebt dezelfde dingen leuk te vinden, terwijl je vakantie bevestigt dat je allebei totaal iets anders wilt. Zit je dus niet op één lijn? Geef elkaar de ruimte. Een perfecte vakantie gaat niet over een leuke foto maar om het idee dat iedereen het fijn vindt en zijn eigen ding kan doen.” Om ruzies te voorkomen kun je van te voren al bespreken wat je belangrijk vindt en wat je nodig hebt. “Het is best eng om daarover te praten, maar door concrete afspraken te maken word je vakantie meer een succes. Eerlijk zijn dus!”