Meer dan vijf miljoen Nederlanders lopen in de herfst- en wintermaanden het risico op een vitamine D-tekort. Vooral mensen die in een zorg- of verpleeghuis verblijven krijgen te weinig daglicht binnen; zij hebben negentig procent kans op een vitamine D-tekort.Vitamine D halen we het meeste uit zonlicht – een derde krijg je binnen via je voeding en tweederde via de zon. Zodra de blaadjes van de bomen zijn gevallen, is het extra belangrijk om genoeg vitamine D binnen te krijgen.

Supplementen

Volgens de Gezondheidsraad krijg je genoeg daglicht binnen als je elke dag tussen elf en drie uur ’s middags vijftien tot dertig minuten buiten bent. Je handen en hoofd moeten dan onbedekt zijn. Vitamine D kun je ook in de vorm van supplementen nemen. Voor mensen die weinig buiten komen, adviseert de Gezondheidsraad tien microgram vitamine D per dag. Hetzelfde geldt voor zwangere vrouwen, vrouwen tussen vijftig en zeventig jaar en mensen met een donkere huid. Vitamine D zit daarnaast in vlees, vette vis en eieren.

Sterkere botten en tanden

Vitamine D is met name belangrijk voor ouderen, want deze vitamine beschermt je tegen botbreuken en vallen. Bij een vitamine D-tekort is er een risico op botontkalking. Ook is vitamine D goed voor je tanden.

Licht bepaalt je ritme

Daglicht is ook belangrijk voor het ritme van je biologische klok. Als we volledig in het donker zouden leven, zou ons ritme elke dag tien tot twintig minuten opschuiven. Doe je dit een paar dagen achter elkaar, dan loopt je klok binnen de kortste keren een aantal uren achter. Hierdoor val je later in slaap en word je later wakker. Daglicht helpt om het ritme te herstellen.

Overdag scherp en ’s avonds slaperig

Zodra de eerste lichtstralen onze ogen binnendringen, gaat het stresshormoon cortisol pieken. Cortisol hebben we nodig om alert en actief te zijn tijdens de dag. De zon in Nederland is echter te zwak in de herfst en winter, waardoor het moeilijker kan zijn om ’s avonds op tijd in slaap te vallen. Door aan het begin van de dag even naar buiten te gaan, kun je ‘s avonds al lekkerder in slaap komen. Als het eenmaal avond is, maakt ons lichaam melatonine aan. Melatonine is een slaaphormoon. Helder licht in de avond heeft een tegenovergesteld effect op de aanmaak van melatonine – van avondlicht val je later in slaap.

Zonnebanklicht

De zonnebank is geen vervanging van daglicht, want dit licht beschadigt het netvlies van je ogen. Bescherm daarom altijd je ogen als je gebruik maakt van de zonnebank. ‘Echt’ licht dat via onze ogen binnenkomt is nodig om de biologische klok op de juiste manier te laten tikken.

Meer weten over vitamines en een vitamine D-tekort? Ga dan naar het dossier Vitaminetekort »