Wat betekent minimalisme voor geluk? Hein Zegers, psycholoog en gespecialiseerd in positieve psychologie, schreef er het boek Zooikoorts over. Social media, veel spullen, een volle agenda zijn allemaal prikkels. Maar is ons brein wel gemaakt voor al die prikkels? Eigenlijk niet.

Minimaliseren kan op verschillende vlakken. Je hoeft niet direct je huis te verkopen of je driekwart van je spullen weg te gooien. Zegers: “Er zijn diverse manieren om te minimaliseren. De een vindt dit in minder werken, de ander in kleiner wonen. Een mens is geen gemiddelde. Voorbeeld: als op een poll zeventig procent van de mensen aangeeft dat zij van asperges houden, dan wil dat niet zeggen dat jij ze ook lekker vindt. Kijk wat voor jou werkt en maak er je eigen levenswijze van.”

Overprikkeling

De maatschappij verandert sneller dan ons brein: “Zie het als een software waar onze ‘hardware’ niet voor geschikt is. Een nieuw vriendschapsverzoek voelt goed – iemand vindt je aardig – maar feitelijk is ons brein helemaal niet gebouwd op het kennen en onthouden van zoveel mensen. Heb je daarbij een overvolle agenda met dingen waar je misschien helemaal niet achterstaat, dan raakt je brein overprikkeld. Mensen die minimaliseren hebben het bewust minder druk en vaak minder vrienden. Maar de vriendschappen die ze hebben zijn vaak wel hechter.”

Sociale contacten worden hechter

Veel minimalisten willen niet meer anders. Maar het gaat volgens Zegers niet zonder slag of stoot, vooral aan het begin: “Stel, je bent een hardwerkende zakenman. Je hebt dan vaak ook sociale contacten uit die kring. Kies je er vervolgens voor om parttime te gaan werken, je luxe auto te verkopen en kleiner te gaan wonen, dan kunnen daar reacties op komen. Sommige mensen vinden het maar vreemd.”

Is minimaliseren voor rijken?

Bovengenoemd voorbeeld zou de verwachting kunnen wekken dat minimaliseren alleen voor rijke mensen is weggelegd. Het tegendeel is waar: “Zeker niet! Ik deed mijn onderzoek bij vijfhonderd mensen die bewust kozen om soberder te leven. Zij verdienen gemiddeld en waren niet rijk, velen verkochten hun auto. Toen zij minder gingen werken, namen ze genoegen met minder. Het bijzondere is dat ze over het geheel meer geld overhouden. “

Korte termijn-doelen of levensmissie?

Mensen richten zich op het moment te veel op doelen. “Het is belangrijk je bezig te houden met je levensmissie. Dit klinkt misschien als een groot onderwerp, maar dat valt mee. Pak eens pen en papier en schrijf de eerste levensmissie op die in je opkomt. Bij mij is dat bijvoorbeeld ‘sober geluk verspreiden’. In de praktijk blijkt dat de levensmissie die het eerst opkomt toch vaak in de buurt zit van de daadwerkelijke missie.”

Door je meer te richten op je levensmissie, kun je vanuit je hart beslissen en handelen. “Leef zoals je geleefd zou willen hebben als je einde nadert. Vroeger baalde ik als ik een hele ochtend met een vriend had zitten praten. Dan zuchtte ik: ‘ik heb de hele dag nog niks gedaan’, maar ik weet zeker dat als ik op mijn sterfbed lig, ik blij ben dat ik met die vriend praatte.”

BASICS-methode

Zegers ontwikkelde de praktische BASICS-methode (Back, Attention, Select, Invest, Cut, Sense) waarmee je je kunt trainen om bij je levensmissie te blijven.

Back: doe een stap terug
Soms voelt het leven als een ratrace: het raast maar door. Doe eens een stap terug om hierover na te denken.

Attention: sta stil, heb aandacht voor het nu
Luister niet alleen naar je verstand, maar ook naar je gevoel. Wat zegt je hart? Minimalisten hebben meer aandacht voor het hier en nu en richten zich bijvoorbeeld op meditatie, mindfulness, muziek en dans.

Select: selecteer wat het best bij je levensmissie past
Als je een stap hebt teruggenomen en aandacht hebt voor de omgeving en jezelf, dan kun je gaan selecteren. Wat past bij mijn levensmissie?

Invest: wat ga ik doen om bij mijn levensmissie te blijven?
Zodra je een selectie hebt gemaakt op je gevoel, kun je gaan investeren. Wat moet ik doen of laten om bij mijn levensmissie te blijven?

Cut: moet ik er iets voor weglaten?
Stel, je levensmissie is dat je een minder grote ecologische voetafdruk wil achterlaten, dan kan je er dus voor kiezen om je auto weg te doen.

Sense: ervaar het gevoel
Sense gaat om het ervaren van het minimalistische leven en het geluksgevoel dat dit op kan leveren. Dit betekent de richting die je hebt in je leven, op basis van je levensmissie.