Overgang

Ruim 90 procent van de Nederlandse vrouwen geeft aan tijdens de overgang last te hebben van opvliegers. Drie kwart van de vrouwen zegt ’s nachts hevig te transpireren. Ook stemmingswisselingen en prikkelbaarheid staan in de top tien overgangsklachten.

Algemeen | Klachten bij de overgang | Behandeling | Oorzaken van overgangsklachten | Tips & vragen

Algemeen

De overgang

De overgang is de periode waarin de vruchtbaarheid van een vrouw vermindert. De menstruatie neemt af en stopt uiteindelijk. Meestal komen vrouwen tussen de 45 en 56 jaar in de overgang. De laatste menstruatie wordt de menopauze genoemd. Bijna alle vrouwen merken dat ze in de overgang zijn, maar niet elke vrouw heeft jarenlang opvliegers of stemmingswisselingen.

De overgangsjaren zijn een beetje te vergelijken met een omgekeerde puberteit. Zoals er in de puberteit grote hormonale veranderingen plaatsvinden die zich geestelijk en lichamelijk uiten, is dat voor een vrouw in de overgang hetzelfde.

Opvliegers

Negen op de tien vrouwen heeft opvliegers in de overgang. Tijdens een opvlieger voel je plotseling een opkomende gevoel van intense hitte. Je hart gaat tekeer, het bloed stijgt naar je hoofd, je hals en hoofd worden rood en het zweet breekt uit. Daarna is er een koud en klam gevoel. Een opvlieger ontstaat omdat het deel van de hersenen dat de lichaamstemperatuur regelt, denkt dat het lichaam oververhit is. Pas als het lichaam ontdekt dat afkoelen niet nodig is, stopt de opvlieger.

Roken en overgang

Een vrouw die rookt, komt gemiddeld twee tot drie jaar eerder in de overgang dan een vrouw die niet rookt. De stoffen in nicotine zorgen voor een reeks van effecten die leiden tot voortijdige eiceldood (wat overigens ook deels de verklaring is waarom vrouwen die roken minder vruchtbaar zijn dan niet-rokers). Deze eiceldood bepaalt hoe lang de eierstokken functioneren en wanneer de overgang start.

Klachten bij de overgang

  • Opvliegers
  • (Nachtelijke) transpiratie
  • Stemmingswisselingen
  • Slapeloosheid
  • Prikkelbaarheid
  • Innerlijke onrust
  • Verminderd libido
  • Neerslachtigheid
  • Lusteloosheid
  • Dunnere droge huid

Droge huid

Veel vrouwen hebben tijdens de overgang een droge huid. Dit komt doordat de kwaliteit van de huid veranderd als het hormoon oestrogeen afneemt. Collageen en elastine (stoffen die de huid elastisch en stevig houden) nemen af en de huid kan minder vocht vast houden. De huid wordt droger en er vormen meer rimpels.

Verstopping

Een opgeblazen gevoel of obstipatie komt in de overgang meer voor doordat de werking van de darmen wordt beïnvloed door de geslachtshormonen. Voeding met voldoende vezels (groente en fruit) bevordert de stoelgang.

Emotioneel

Innerlijke onrust, prikkelbaarder, sneller geïrriteerd, stemmingswisselingen; in de overgang kunnen vrouwen emotioneel anders reageren. Ze zijn meer gespannen, angstig of lusteloos. Ook geven vrouwen aan zich weleens neerslachtig te voelen.

Behandeling

Wat kun je zelf doen bij overgangsklachten

Veel vrouwen ervaren ongemakkelijke klachten tijdens de overgang, maar doen er niets aan, omdat ze denken dat het erbij hoort. Dit is niet nodig; veel natuurlijke middelen kunnen een helpende hand bieden.

  • Beweging: beweging is bijzonder belangrijk tijdens de overgang. Vrouwen slaan namelijk oestrogeen in het vetweefsel op. Als het oestrogeengehalte te hoog wordt in verhouding tot progesteron kan dat ongemakken geven. Door op het juiste gewicht te blijven en regelmatig te bewegen, kun je overgangsverschijnselen voorkomen. Probeer daarom iedere dag een halfuur te wandelen.
  • Voeding: in oosterse landen, zoals Japan, doorlopen vrouwen met meer gemak de overgang dan in het Westen. Dagelijks staan in deze landen sojaproducten op het menu. Soja bevat stoffen met een hormoonachtige invloed, vergelijkbaar met het hormoon oestrogeen. Plantaardige hormonen kunnen op natuurlijke wijze de teruggelopen aanmaak van oestrogeen aanvullen. Ook lijnzaad, ananas en appels hebben een licht oestrogene invloed.
  • Vette vis en gezonde oliën: door de afname van oestrogeen verandert ook de productie van prostaglandinen. Deze prostaglandinen worden door het lichaam geproduceerd uit meervoudig onverzadigde vetzuren (onder andere in vette vis). Als de balans tussen de verschillende vetzuren verandert, kunnen opvliegers ontstaan. De balans kun je ondersteunen door regelmatig vette vis en gezonde oliën (zoals teunisbloemolie en olijfolie) binnen te krijgen.

Oorzaken van overgangsklachten

De overgang start doordat de hormonen die de menstruatie reguleren (oestrogeen en progesteron) in kleinere hoeveelheden worden geproduceerd. De rijping van de eicellen verandert en stopt uiteindelijk helemaal, waardoor vrouwen niet meer vruchtbaar zijn. De klachten die samengaan met de overgang ontstaan door het tekort aan oestrogeen. De schommelende hormoonspiegel zorgt voor een disbalans die zich op alle fronten in het lichaam laat gelden.

Niet lekker in je vel

Dat veel vrouwen tijdens de overgang niet lekker in hun vel zitten, kan komen doordat ze het moeilijk vinden dat ze ouder worden of hun vruchtbaarheid verliezen. Ook de schommelende hormoonspiegel zorgt voor disbalans. Zo zorgt oestrogeen voor meer aanmaak van het hormoon serotonine. Als het oestrogeengehalte in de overgang daalt, kan dat zorgen voor een neerslachtig gevoel.

Tips & vragen

Nachtzweten

Opvliegers

Artikelen in het dossier

Advertorial

Dagelijks een regelmatige stoelgang

Iedereen heeft zijn eigen ritme, ook wat toiletbezoek betreft. Dat ritueel kan negatief worden verstoord door harde ontlasting, waardoor het alleen maar moeilijker wordt...

De 3 beste oefeningen voor je bekkenbodemspieren

Sterke bekkenbodemspieren voorkomen urineverlies, verbeteren je houding en maken seks zelfs spectaculairder. Reden genoeg dus om ze te trainen! Lees hier drie oefeningen voor...
Eet je lever gezond

Eet je lever gezond